Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 98

88
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-III
Çelebi’nin Manisa-Bergama ve Bergama-Melemen Güzelhisar Güzergâh
3. Bergama-Melemen Güzelhisar Güzergâh:
14
Evliya Çelebi, diğer
pek çok gezisinde yaptğnn tersine
Bergama
şehri hakknda ayrntl bilgi
vermediği gibi, bu şehirden
Melemen Güzelhisar
’na yaptğ yolculuk
hakknda da detayl bilgi vermemiştir.
Çelebi, şehrin tarihi ve o günü hakknda ksa bir malumat verdikten
sonra ailesinin, ablas merkezli olarak,
Ellez Paşa
(
İlyas Paşa, Kel İlyas Paşa
şeklinde de kaydedilmiştir) ile yaşadklar ilginç hikâyeye genişçe yer
vermiş, ablasnn mezarn tamir ettirdikten sonra da şehirden ayrlmştr:
“Ba‘dehu Bergama'dan cânib-i kbleye beş sâ‘atde ma‘mûr [u] âbâdân kurâlar
ubûr ederek Evsâf- Melemen Güzelhisâr”
(IX. Kitap: 46).
Seyahatin bu ksmnda hiçbir yerden bahsedilmemiştir. Dolaysyla
yalnzca metinden yola çkarak bir güzergâh tespiti yapmak zordur. İlk
akla gelen şey, Çelebi’nin günümüzde kullanlan Bergama-İzmir yolunun
altnda kalan eski yolu kullanmş olabileceğidir. Bununla birlikte
araştrmalarmz srasnda bu bölgede günümüzde kullanlmayan oysa
80-100 yl öncesine kadar kullanlmş olan ve bu yöredeki köylüler
tarafndan
Kervan Yolu, Deve Yolu, Dedelerimizin Yolu, İpek Yolu, Döşeme Yol
gibi isimlerle adlandrlan, vaktiyle gayet canl bir yol olduğu anlaşlan bir
döşeme yol tespit ettik.
Evliya Çelebi’nin kullandğ yolu belirleyebilmek için elimizdeki tek ip ucu
“…cânib-i kbleye beş sâ‘atde ma‘mûr [u] âbâdân kurâlar ubûr
ederek…”
şeklindeki ifadesidir. Burada verdiği saat bilgisi, yön bilgisi ve bakml köylerden geçtiği bilgisi dikkate alndğnda bu üç bilgi de
Çelebi’nin Güzelhisar’na gidişte günümüzde kullanlan hatt kullanmadğn işaret etmektedir. Bunlardan birincisi yani Çelebi’nin
Berga-
ma’
dan
Güzelhisar
’na 5 saatte gelebilmesi, onun en kestirme yolu kullanmş olduğunu göstermektedir. Zira günümüzde kullanlan yoldan
Bergama-Güzelhisar 47 km’dir. Birazdan bahsedeceğimiz Kervan Yolu ise 40 km civarndadr. 5 saatlik bir yolculuk için 40 km daha uygun
bir yol mesafesidir. İkincisi yani Çelebi’nin
“cânib-i kble”
yönünde bir yola girmiş olmas da onun Kervan Yolu’nu kullandğn göstermek-
tedir. Çünkü günümüzde kullanlan hat güneybat istikametinde olduğu halde Kervan Yolu daha çok güney istikametindedir. Üçüncü ver-
14
Güzergâhn bu ksmyla ilgili olarak saha çalşmalar srasnda bilgilerinden faydalandğmz Karahdrl’dan Mehmet Ülgü (81), Çalbahçe’den Halis Şen (68),
Örlemiş Köyünden Ali Ertan (77), Aşağ Şakran Köyünden Yaşar Fidanoğullar (84) ve Ahmet Çakar (37), Samurlu Köyünden Şükrü Kaya (83), Güzelhisar
Köyünden Mustafa Erdeniz ve İbrahim Yldz’a ve de adn burada sayamadğmz çok saydaki diğer köylülerimize teşekkür ederiz.
1...,88,89,90,91,92,93,94,95,96,97 99,100,101,102,103,104,105,106,107,108,...268
Powered by FlippingBook