Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 53

Evliya Çelebi’nin İzmir Tarihçesi
43
Kadifekale ve Liman Kale’nin Bir Görünümü
Aşağ Kale’ye İlişkin Bilgiler
Evliya Çelebi, Fâtih Sultan Mehmed’in yaptrdğn, kâfirden kalmadğn srarla
vurguladğ İzmir’in diğer kalesini de ayrntl bir biçimde anlatmaktadr:
“Liman Kale” “Kal‘a-i Bahir” veya “Aşağ Kale” ad verilen kale deniz kenarnda,
alçak düz bir yerde, taştan yaplmş, dört köşeli, sağlam ve güzel bir yapdr. Kalenin
giriş kaps önünde yer alan Molla Yakub Efendi (Hisar) Câmii ile arasnda yalnzca
bir abdest havuzu bulunmaktadr. Çevresi 1.280 adm olan kalenin üç taraf denizdir,
kara taraf ise üç adm genişliğinde geniş ve derin bir hendek ile çevrelenmiştir ayrca
kble yönünde iki kat demir kanatl, sağlam bir kaps mevcuttur. Dizdar ve seksen
nefer askeri bulunan kalede liman koruyan şahane toplar vardr ve cephanesi oldukça
iyi durumdadr. Kale içinde sadece bir mescit ve yirmi neferin evleri bulunmaktadr. Kale içindeki buz gibi suyu olan kuyusu ise deniz ke-
narnda böyle bir su çkmas dolaysyla dikkat çekicidir. Kapsnn üzerinde beyaz mermerden ve büyük harflerle yazlmş bir kitâbe mev-
cuttur.
Kale Kitâbesi:
27
Elhamdü l il l âhi Rabb i’ l -â l emîn,
ve ’ s - sal âtü ve’ s - se l âmü a l â Muhammedini ’ l -ma ‘ sûm ’ l -kevneyn,
emmâ mü’ ebbede ’ s - sul tân-  zamân,
Fât ihu es -Sul tân nâm Mehemmed b in Murâd Hân min nesl - i â l -i Osmân,
l i - sene ihda ve semâni mi e.
[801 - 1398/99]
Ancak Evliya Çelebi’nin Fâtih’in inşas olduğunu bildirdiği kalenin kitâbe metninde verdiği “801” (1398/99) tarihinin bir yazm hatasna
işaret ettiği açkça anlaşlmaktadr. Bu noktada, tarihin 851 (1447/48) olarak okunabilmesi hâlinde kitâbesi ile uygun düşeceği düşünülebi-
lir. Ne var ki, dönemin çağdaş veya muahhar kaynaklarnda kale ilgili ayrntl bilgi bulunmadğ gibi kitâbe metni de başka kaynaklardan
doğrulanamamaktadr.
28
27
Bk.
Seyahatnâme.
9. Kitap, s. 50.
28
Bk. Ekrem Hakk Ayverdi,
Osmanl Mi‘mârîsinde Fâtih Devri 855-886 (1451-1481),
C. IV, 2. Bask İstanbul 1989, s. 767.
1...,43,44,45,46,47,48,49,50,51,52 54,55,56,57,58,59,60,61,62,63,...268
Powered by FlippingBook