Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 245

Evliya Çelebi’nin İzinde İzmir’in İmgeleri
235
Evliya Çelebi, yiyecek ve içecekler hakknda geniş bilgi verir. Seyahatnâme’de, anlan yörede yetiştirilen ürünler, yiyecek ve içecek adla-
r, yiyecek ve içeceklerin yapmnda kullanlan ürünler, araç gereçler ve hatta bu konuyla ilgili esnaf hakknda dahi bilgi bulunmaktadr.
Seyahatnâme’yi bu bakmdan incelemiş ve ayrntl bir dizin hazrlamş olan Yerasimos, İzmir ksmnda Evliya Çelebi’nin genel üslubunun
dşna çkarak yiyecek ve içecekler hakknda kstl bilgi verdiğini belirtir. Bunun sebebini Evliya Çelebi’nin şehri “Frengistân”a benzetme-
siyle ilişkilendirir: “’Şehr-i İzmir’in nsf [yars] gûyâ Frengistândr.’ Bu ksack cümle seyyahn İzmir’den pek hoşlanmadğn düşündürü-
yor ve neden hoşlanmadğn açklyor. Belki de hoşlanmadğ için balklar ve meyvelerini de pek önemsemez.”
23
İzmir şehri ile ilgili verdiği bilginin eksik kaldğn Evliya Çelebi de vurgular ve İzmir merkez ksmnn sonunda “Eğer bu şehri öğrendi-
ğimiz kadaryla anlatsak ciltli bir kitap olur, vesselâm.”
24
diye yazarak bu şehir hakknda ayrntl, belki de yeterli bilgi vermediğini ancak
daha fazlasn gördüğünü belirtir.
Seyahatnâme’nin İzmir merkezi ksmnda bu iklimde yetişen bir tür hurma ağacndan bahsedilir. Bugün “palmiye” ağac, özellikle şeh-
rin sembolü olan Saat Kulesi çevresinde ve kordon başta olmak üzere şehir merkezinin körfez boyunca uzanan kysnda yer alan palmiye-
ler şehrin sembolü haline gelmiştir.
Evliya Çelebi, İzmir merkezi ile ilgili ksmda çeşitli ürünlerden de bahseder. Bu ürünlerin başnda “nar” yer alr. İzmir’in nar, günü-
müzde İzmir imgeleri arasnda yer almasa da “Şu İzmir’den çekirdeksiz nar gelir” türküsüne adn verecek kadar bilinirdi.
25
Bugün İzmir
ve çevresinde kiraz üretiminde Kemalpaşa meşhurdur ve Kemalpaşa için kiraz hem ekonomik hem de kültürel bir imgedir. Kemalpaşa
merkezinde yer alan kiraz heykeli, yöredeki kiraz üretiminin bir sembolüdür. Ekonomik olarak yörenin kaynaklar arasnda yer alan kiraz
üretimi, her yl Mays aynn sonu ve haziran aynn başn kapsayan tarihlerde ve 40 yl aşkn süredir düzenlenen “Kemalpaşa Kiraz Festi-
vali” ile kültürel alan da etkilemektedir.
26
Seyahatnâme’de İzmir’in zeytin ve incirinin de ad yer alr. İzmir’in bir liman kenti olmas nede-
niyle incir ve üzüm gibi kuru meyve ihracatndan önemli bir rolü vardr. Ancak Seyahatnâme’de bu konuya değinilmediği gibi İzmir mer-
kezinde sadece incir ve zeytinin ismi anlr. Seyahatnâme’de yemek kültürünü ele alan kapsal bir çalşmay hazrlayan Marianna
Yerasimos, Seyahatnâme’nin İzmir ksmnn meyve konusunda verdiği bilginin eksiklini; “o dönemde dahi yörenin en büyük kuru meyve
ihracatn yapan bu liman şehrinin meyveleri için anlattklar doyurucu değildir.”
27
şeklinde ifade etmektedir. İzmir körfezine bağl olarak o
dönemde çok çeşitli balklar bulunduğu gibi bu balklarn türlü şekilde tüketilmesi de muhtemeldir. Ancak bu konuda da Seyahatnâme’de
ksack bilgi yer almaktadr: “Lezzetli balklar olur.”
28
23
Marianna Yerasimos.
Evliya Çelebi Seyahatnâmesi’nde Yemek Kültürü.
İstanbul: Kitap Yaynevi, 2011.
s. 215.
24
Seyahatnâme.
9. Kitap- 1. Cilt. s. 109.
25
Bu türkü, Muzaffer Sarsözen tarafndan derlenen bu türkü, TRT arşivinde 1667 repertuar numarasyla kaytldr.
(Erişim Tarihi:
19.02.2013).
26
(Erişim Tarihi: 19.02.2013)
27
Marianna Yerasimos.
age.
ss. 215-216.
28
Seyahatnâme.
9. Kitap- 1. Cilt. s. 108.
1...,235,236,237,238,239,240,241,242,243,244 246,247,248,249,250,251,252,253,254,255,...268
Powered by FlippingBook