Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 234

224
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-III
laştğmz rotalarn ve mekanlarn, bizden sonra da gezilme isteği uyandrmas, Evliya'nn yaptğ gibi baz hoşluklaryla etiketlenmesi
amacyla kameramz zaman zaman bir tür "güzelleme" mantğyla kullandğmz oldu. Fakat, ürününü satamamş bir çiftçiyle dertleştiği-
miz, ssz bir yoldaki ihtiyarn hatrn sorup elini öptüğümüz de vakidir. Genel olarak, emek-yoğun yaşanlan hayat, doğal eylem kipleri
içinde kadrajladk. Tire'li Beledi dokuma ustasn, semerci ustasn, Menemen'li çömlek ustasn, kiraz ve üzüm hasad yapan tarm işçileri-
ni, Nazarköylü boncuk ustasn, Mordoğan'l balkçy, rahvan atçlar sade bir anlatmla yanstmaya gayret ettik. Beceri, aln teri ve içten-
lik, ilginç bir kamera açsndan daha değerlidir. Zira, Nalan Sakzl'nn şu uyars çok yerindedir: "belgesel yapmnda parayla satn alna-
mayacak şeyler vardr. Bu, yapm sürecinin üslubunu da tarif eder. Belgeselci, tanklğna ya da yardmna başvurduğu her insana, her nes-
neye karş özenlidir. Hoyratlk hem işin ruhunu köreltir, hem de yapm sürecini riske sokar."
7
Belgeselimizi tanmlarken, araştrmaclarn bilimsel çkarmlarnn bir tür özeti niteliğinde "bilimsel" odakl bir belgesel çekmeyi amaç-
lamadk. Bu çalşma daha ziyade bilimsel araştrma dediğimiz serüvenin bir tür günlüğü olacakt. Araştrma projesinin merkez öğesi üç
ciltten oluşan kitap setidir. Belgesel, bu büyük gayretin tanğ olma ve bunu çağn iletişim dili olan medya ile daha büyük bir kitleye haber
verme amacna dönüktür. Benzer şekilde proje boyunca bilişsel ve estetik yönden nitelikli bir fotoğraf arşivi oluşturulmasna gayret ettik.
Sergiyi ve katalogunu da benzer bir gözle, fotoğraf sanatnn eşsiz bir örneği gibi değil, uzun soluklu bilimsel bir çalşmann mütevazi
fotografik kayd olarak değerlendirmek doğru olur.
Belgesel film, "insann geçmişle ilgili özlemlerine karşlk veren, geçmişin değerli birikimini sanatsal yorumlarla gelecek kuşaklara taş-
yan ve yaşanmşlklarn değerli kalntlarn geleceğe aktaran film türüdür."
8
Bu bakmdan, Kent ve Seyyah belgeseli ile kültürümüzün
önemli bir değeri olan Evliya Çelebi'yi ve eseri Seyahatnâme'ye geniş çapl ve derinlemesine kavramaya dönük bilimsel bir gayretin parças
olmak mutluluk ve gurur verici. “Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi Projesi” disiplinler aras işbirliğiyle güzel
işler başarlabileceğine gösterilebilecek olumlu örneklerden birisi olmuştur. İletişim, belgesel, sözlü tarih, tarih, dilbilim, halk bilimi, sanat
tarihi gibi alanlara ait akademisyenler bir araya gelerek tarihsel, sanatsal, halk bilimsel yönleri olan bir konu üzerinde yardmlaşarak uzun
soluklu ve kalc bir esere imza atmşlardr. Türk belgesel sinemasnn önemli isimlerinden Enis Rza Sakzl da Tarih ve Belgesel konulu
panelde, bu türden işbirliklerini hayli önemsediğini ifade etmektedir:
“Bir tarihçi belgesel filme ne kadar katkda bulunuyorsa, bir belgesel film de tarihçiye o ölçüde katk sunabilir. 50’li yllardan sonra ve
özellikle son yirmi ylda sosyoloji, tarih ve antropoloji gibi sosyal bilim alanlaryla belgesel sinema iç içe geçmiş durumda. Nitekim kendi-
mize model aldğmz, etkilendiğimiz ve sevdiğimiz Jean Rouch gibi ustalarmza baktğmzda, bu insanlarn eğitim aldklar bilimsel for-
masyon bağlamnda sosyolog, antropolog, tarihçi olduklarn görüyoruz. Mesela ben, sinema eğitimi almak isteyen arkadaşlara “Sinema
7
(Erişim tarihi: 15.03.2013).
8
Sedat Cereci. “Belgesel Film ve Zaman İlişkisi.”
Akademik Bakş Dergisi.
S. 29, Mart- Nisan 2012 Uluslararas Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi Krgz-Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü,
Celalabat – Krgzistan.
1...,224,225,226,227,228,229,230,231,232,233 235,236,237,238,239,240,241,242,243,244,...268
Powered by FlippingBook