Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 217

Eski Mordoğan (İzmir) Köyü Camii Süslemeleri
207
Resim 17. Eski Mordoğan Köyü, Camii. Mihrap nişi süslemelerinden geriye kalanlar ve kavsaradaki Kâbe tasviri.
Kavsarada, asl ilgi çeken süsleme Kâbe tasviridir (Res. 17). Üzerindeki siyah örtüsü ile birlikte verilmiş merkezdeki bu Kâbe tasviri bü-
tün sahneye hâkim bir konuma yerleştirilmiştir. İki yannda yer alan tek sra halinde, çocuksu çizgilerle anlatlmş revaklarn ufack siluet-
leri, Kâbe’nin önemi karşsnda kendilerine münasip görülen bir nispettedir. Revaklarn kuş bakş görünüşü başarsz olsa da bir mekân
denemesine girişildiğine işaret eder. Ayrca Kâbe’nin çevresinde mavi, krmz ve yeşilin yoğun olarak kullanldğ, kubbeli ve külahl başka
yaplar da mevcuttur. Bu yaplardan hem ön hem de geri plandakilerin, diğerlerine göre daha küçük gösterilmesi perspektif kurallarna
aykr bir durum ortaya koysa da bunu kompozisyona derinlik kazandrma isteğinin acemice bir sonucu olarak kabul etmek gerekir. Kâ-
be’nin önünde, kompozisyonun sağ alt kenarna yakn yerde, iki şerefeli bir minare ve bozulmalardan dolay pek seçilemeyen bir yap gö-
rülmektedir (Res. 17). Bunun bir cami yaps olmas kuvvetle muhtemeldir. Kaidesiz, silindirik minarenin, mazgal şekilli açklklar, konik
külah ve çifte şerefesinin belirtilmiş olmas ayrntl bir şekilde ele alndğn gösterir. Minarenin hemen üzerinde, geri planda bulunan,
krmz kiremitlerle kapl konik külahl iki küçük kulesi olan bir başka yapnn varlğ dikkati çeker. Dört köşe kulelerden soldakinin üze-
rinde sallanan krmz renkli bayrak, bunun küçük bir savunma yaps, belki de bir kale ya da devlet binas olabileceğini düşündürmekte-
dir. Kâbe’nin iki yannda yer alan ve boyut olarak ona yakn olan diğer yaplar; yüksek birer kasnak üzerine oturtulmuş tek kubbe ile örtü-
lü kübik mekânlarnn yan sra önlerinde yer alan, üzeri eğimli bir çat ile kapatlmş revaklar ile küçük birer mescit ya da türbeyi anm-
satmaktadr. Kubbelerin dilimleri, kap, pencere ve kemer gibi açklklar, sütun ve silmeleri ayr ayr belirtilmiştir. Her iki yapnn da kub-
belerinin üzerinde ikişer küçük âlem bulunmaktadr.
Kâbe’nin solunda, mescit ya da türbe olmas muhtemel yap ile Kâbe arasnda yer alan boşlukta, küçük bir mimari tasvirin varlğ dikkat
çeker (Res.17). Üzerindeki kubbesi yuvarlak kemerlerle birbirlerine bağlanmş sütunlarla taşnan, bu dört köşe baldaken tarzdaki yap belki
de bir çeşme tasviri olarak düşünülmüştür. Bu su yapnn sağnda, Kâbe’nin hemen üzerinde, benzer bir ikinci yap daha göze çarpar. Biraz
1...,207,208,209,210,211,212,213,214,215,216 218,219,220,221,222,223,224,225,226,227,...268
Powered by FlippingBook