Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 201

Evliya Çelebi’de Geçit Kale (İzmir)
191
Fot. 3- İzmir, Küçük Yamanlar Tepesi. Yüzeyde yer alan srl seramikler.
Fot. 4- İzmir, Küçük Yamanlar Tepesi. Su deposunun çevresinde yer alan çukurlarda görülen seramiklerden bir örnek.
Geçit Kale/Kule
’nin konumlandrlmş olabileceğini düşündüğümüz asl nokta, Evliya Çelebi’nin naklettiği bilgileri de dikkate alarak,
şehrin kuzeyinde, bugünkü Bostanlnn nüvesini oluşturan
Papaz Köy
civarnda, kyya yakn bir yer olmaldr. Tahminimize göre bu yer,
körfezin kuzey kysnda,
Gediz Nehri
’nin Ege Denizi’ne döküldüğü eski ağzna
20
yakn konumda, bir dönem
Menemen İskelesi’
nin de bu-
lunduğu, küçük girinti şeklindeki körfezdir (Şek. 2).
21
Ancak bu körfez ve iskele, Gediz’in yüzyllardr taşdğ alüvyonlar neticesinde, 19.
yüzyln ortalarnda sğlaşarak kapanmştr. Sonraki dönemlerde, kyda yaplan dolgularla yeri tamamen kaybolmuş ve çevresine çok katl
apartmanlar inşa edilmiştir. Körfezin çevresindeki manzara yüzyllar boyunca değişmiştir. Bugünkü durum son yüzylda yaplan değişim-
lerin sonucudur ve bu değişimlerin birçoğu yenidir.
22
Dolays ile hem körfez hem de kale/kuleye ait diyebileceğimiz ne bir duvar kalnts
20
Gediz Nehri, Büyük Menderes Nehri’nden sonra Ege Denizi’ne dökülen ikinci büyük akarsudur. Nehrin ağz, İzmir körfezi ve limannn kapanma tehlikesi
yüzünden Eski Foça’nn güneyinde Ege Denizi’ne çevrilmiştir. 1886 ylnda başlayan Gediz'in yatağnn değiştirilme çalşmalar 1890 yllnda tamamlanmştr. E.
Doğer.
İlk İskânlardan Yunan İşgaline Kadar Menemen ya da Tarhaniyat Tarihi.
İzmir: Sergi Yaynevi, 1998, ss. 169-170; N. Ülker.
agm.
s. 319.
21
Körfez ve Menemen İskelesi hakknda daha ayrntl bilgi ve harita için bk. E. Doğer.
age. s
s. 340-341; E. Berber, E. Serçe,
age. s
s. 50-52.
22
Bu konu hakknda detayl bilgi içn bk. O. Gündüz, M. T. Kray. “20. Yüzyl’da Karşyaka’da Kentsel ve Mimari Dönüşümler.”
Karşyaka Kültür ve Çevre
1...,191,192,193,194,195,196,197,198,199,200 202,203,204,205,206,207,208,209,210,211,...268
Powered by FlippingBook