Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 200

190
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-III
lini ve sahasn bu küçük tepe belirlemiş olmaldr. Bu bilgilerden de anlaşldğ üzere tepede mevcut olmuş yerleşimler, Türk döneminden
çok, tarih öncesi ve arkasndan gelen diğer devirlerin izlerini taşmaktadr. Yani burada Türk kalesine benzer ufak bir işaret dahi yoktur.
Küçük Yamanlar Tepesi
’nde bizi ilgilendiren asl husus, çevrede gördüğümüz çok saydaki Türk dönemi seramiklerin kaynağnn ne ola-
bileceği sorusudur. Ancak burada yeri gelmişken şunu da belirtmek isteriz ki, gerek tarihi kaynaklarda gerekse bölgenin arkeolojisi üzerine
yaplmş günümüz bilimsel çalşmalarnda, tepedeki Türk dönemine ait iskânn şekli, bu iskâna dair yap veya yaplarn ne olabileceği ko-
nusunda ayrntl bir bilgi yer almamaktadr. Sanat Tarihi alannda da bu konu hakknda yaplmş bilimsel bir çalşmaya ulaşlamamştr. O
nedenle aşağda söyleyeceklerimiz baz ipuçlarna dayanan gözlem ve tahminlerle snrl kalmaktadr. Seramiklerin bir ksm toprak altnda
bir ksm da yüzeyde yer almaktadr (Fot. 3-4). Bu seramikler, tek renk srl, krmz kaba hamurlu ve genellikle bir form vermeyen, düşük
kalitede küçük parçalardr. Aralarnda az sayda ağz kenarlar ile gövde ve kulp krklar da vardr. Bir ksm 18, çoğunluğu ise 19. yüzyla
tarihlenmektedir. Seramikler, Geç Dönem Osmanl örnekleriyle benzerdir. Özellikle İzmir Agoras’nda ele geçen buluntularla büyük para-
lellik göstermektedir.
19
Bunlarn erozyon yoluyla bölgeye taşnmş olmalar mümkün değildir. Çünkü arazi, etraftaki diğer yerleşim yerle-
rinden daha yüksek bir noktadadr. Büyük olaslkla bu seramikler, ne tür bir
fonksiyona sahip olduğunu belirleyemediğimiz; belki bir kale belki de tepenin
ikinci ismine (
Değirmentepe
) dayanarak bir değirmen ya da başka tür bir yap-
nn yer aldğn düşündüğümüz dönemlerdeki kullanma ait kalntlar olmal-
dr. Daha önceki dönemlerin farkl çeşit ve renklerdeki seramikleriyle bir ara-
da yer alan Türk dönemi ait örnekler, hemen her dönemde iskân görmüş tepe
üzerinde, bir dönem Türk yerleşiminin de bulunduğunu veya en azndan kul-
lanma açk olduğunu ileri sürmemize izin vermektedir. Fakat bütün bunlar
tepede bir Türk kalesinin varlğn kabul etmemiz için yeterli bir delil teşkil
etmediği gibi, ilk çağlardan beri yer alan kalenin de Türk dönemimde kulla-
nlmş olabileceğine fikir vermemektedir. Ksacas, Evliya Çelebi’nin sözünü
ettiği
Geçit Kale/Kule
’nin yeri
Küçük Yamanlar Tepesi
değildir.
saçldğn ifade etmektedir. Araştrmac, İzmir Arkeoloji Müzesi’nden, M. Baran’n su deposunun kazlarnda ortaya çkan baz seramik kaplar müzeye
götürdüğünü ve daha sonra burada bilimsel bir kaz yaptğn, ancak bu kaznn sonuçlarnn yaynlanmadğn belirtmektedir. E. Doğer, "Karşyaka Eski
İzmir'den Eskidir, Kordelyo'nun Kökeni ve Anlam Üzerine."
Miko, Mevsimlik Ege Kültürü Dergisi,
Kş İzmir: Anka Kitabevi, 2004, s. 30-33; ay. yaz., “Karşyaka
Eski İzmir’den de Eskidir!”
Karşyaka Karşyaka.
S. 2/12, Şubat-Mart, İzmir: Pan Kitabevi, 2008, ss. 39-42.
19
Agorada çkan seramiklerle ilgili bir bildiri sunan ve bize arşivini açarak eserleri karşlaştrmamza izin veren S. Gürhan’a ayrca teşekkür ederim. S. Gürhan,
“Smyrna (İzmir) Agoras Kazlarnda Bulunan Osmanl, Uzakdoğu ve Avrupa Seramikleri Üzerinden Osmanl Ticaret Hayat.”
Uluslararas Katlml XV.
Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazlar ve Sanat Tarihi Araştrmalar Sempozyumu, 19-21 Ekim 2011, Eskişehir,
(Baskda).
Fot. 2- İzmir, Küçük Yamanlar Tepesi. Tepede yer alan eski su deposu.
1...,190,191,192,193,194,195,196,197,198,199 201,202,203,204,205,206,207,208,209,210,...268
Powered by FlippingBook