Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 199

Evliya Çelebi’de Geçit Kale (İzmir)
189
konumu ile birlikte değerlendirildiğinde, kale/kulenin yeri acaba buras da olabilir mi sorusunu gündeme getirdi. Ancak bölgenin bugün-
kü görünümü, Evliya Çelebi’nin sözünü ettiği kale/kuleye pek benzememektedir. Belki de buradaki su deposu, o günkü durumu ile tarihi
bir eser olduğu anlaşlamayan kalntlarn üzerine inşa edilmişti. Bu soruya sağlkl bir cevap verebilmek için, ilk önce su deposunun inşa-
sndan sorumlu olabilecek resmi kurum ve kuruluşlarn (Belediye, DSİ ve İZSU) arşivleri taranmş, konuyla ilgili kaynaklar incelenmiştir.
Bundaki amaç belki tepenin önceki durumunu gösteren bir belge (fotoğraf, çizim vs.) bulabiliriz düşüncesidir. Elde ettiğimiz bulgular ve
vardğmz sonucu sebepleri ile birlikte aşağda açklamaya çalştk.
Fot. 1- İzmir, Küçük Yamanlar Tepesi. Tepenin genel ve yakndan görünüşü.
Öncelikle tepenin konumuna ilişkin birkaç şey söylemek gerekir. Zaten bu nokta üzerinde yoğunlaşmamz sağlayan ve iddiamz des-
tekleyeceğini düşündüğümüz ilk gözlemimiz de tepenin konumu olmuştur. Üzerinde bir kale/kulenin bulunabileceğini düşündüğümüz
bu küçük tepe, batsnda yer alan denize doğru uzanan geniş bir ovann kenarnda yer almaktadr. Ovann bir bölümü, tuzla kysna kadar
sulak ve bataklk bir alandr. Dolaysyla bu alann oluşturacağ doğal hendek, hem bölgenin hem de kale/kulenin savunmasna imkân sağ-
layacak durumdadr. Biz de bu bakş açsndan hareket ederek
Küçük Yamanlar Tepesi’
nde, daha önceden bir yerleşmenin bulunup bulun-
madğ konusunda araştrmalar gerçekleştirdik. Eğer burada bir yerleşme var idiyse bu ne zaman başlamşt ve nasld? Türk döneminde
buraya bir kale inşa edilmiş olabilir miydi? Bu sorulara bir cevap aradk. Nitekim yaplan arkeolojik kaz ve yüzey araştrmalarndan, tepe
üzerinde, tarih öncesinden günümüze kadar hemen her dönemde bir yerleşimin bulunduğu anlaşlmaktadr.
17
E. Doğer,
Küçük Yamanlar
Höyü
’ğü olarak adlandrdğ bu tepede, ele geçen değişik zamanlarn çanak çömlek krklar ile erken döneme ait küçük bir kale duvarnn
birkaç taş bloğundan söz etmektedir. Araştrmac, höyüğün oluşturan kültür tabakalarnn 1934’de su deposu yaplrken tahrip edilerek
tamamnn yok edildiğini, birbirine karştrlp çevreye saçldğn bildirmektedir.
18
Muhtemelen buradaki yerleşimlerle birlikte kalenin şek-
17
19. yüzylda bölgeye gelen seyyah Dr. A. Philippson, düzlükten içeri girildiğinde, yamaçta, Aiollerin ilk yerleşimi olan eski İzmir yer almaktadr. Yamanlar
Dağ’nn bu taraftaki yamaçlar, yukarlara kadar çok sayda eski yerleşimin izlerini barndrmaktadr bilgisini nakleder. İ. Pnar.
agm.
s. 177.
18
E. Doğer, su deposu inşa edilirken, höyüğün tamamen tahrip edilerek, kültür katmanlarn yok edildiğini ve buluntularn birbirine karştrlarak çevreye
1...,189,190,191,192,193,194,195,196,197,198 200,201,202,203,204,205,206,207,208,209,...268
Powered by FlippingBook