Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 196

186
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-III
kitabesinin ne de başka tür kaynağn adn zikretmektedir. Belki de tarihlendirmeyi rivayetlere dayanarak yapmşt. Buna kesin bir cevap
vermek şimdilik mümkün görünmemektedir.
Evliya Çelebi kale/kulenin şeklinden de bahseder. Eser için yaplan tanm çok ayrntl değilse de genel bir öneri geliştirmeye imkân
vermektedir (Şek. 1). Seyyahmz kale/kulenin o günkü görünüşünü şöyle kaydetmektedir: “
Şekl-i müdevver bir kule-i azîm cebehane ve dizdâr
ve neferâtl mükellef kal’adr
”3
. Bu tanm bizi kalenin duvarlarnn bütünüyle yuvarlak olduğu fikrine götürmektedir. Dolays ile Şekil 1’deki
kroki seyyahn verdiği bu bilgilere dayanlarak hazrlanmş tahmini ve şematik bir denemedir.
4
Şekil 1- İzmir, Geçit Kale/Kule’nin krokisi.
Kale/Kulenin yklma nedeni ve zaman da tartşmaldr. Yapnn ne sebeple, hangi tarihte veya çağda ykldğ kesin olarak belirlene-
memektedir. Bu konuda haber veren kaynaklara da sahip değiliz. Mevcut duruma rağmen, kale/kulenin yklma zaman ve sebebine delil
teşkil edebileceğini düşündüğümüz baz gözlemlerde bulunduk. Bunlardan ilki körfezin girişine,
Geçit Kale/Kule’
den yaklaşk 200 yl sonra,
ikinci bir kale/kulenin inşa edilmesidir. Bu yap,
Geçit Kale/Kule’
nin hemen karşsndaki sahile, yani körfezin güney yakasna,
Sancakburnu
adyla anlan bir burnun ucuna konumlandrlan ve bu burunla ayn isimi taşyan
Sancak Kale’
dir
(1077/1666).
5
Sancak Kale’
nin,
Geçit Ka-
3
“Daire şeklinde büyük bir kuledir. Cephaneliği, dizdar ve neferleri bulunan dört dörtlük bir kaledir.”
.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi.
C. 9…,
s. 48.
4
Krokide gösterilen kalenin görünüşünün gerçeğe yakn olabilmesi için, ayn dönemde inşa edilmiş diğer yuvarlak planl kale ve kulelerin genel özellikleri dikkate
alnmştr. O nedenle kalenin duvarlarn alşla geldiği üzere, üstte iki yana akntlar olan mazgallarla bitirdik ve içine de kule şeklinde bir cephanelik
yerleştirdik.
5
Yapnn inşa tarihi için iki farkl görüş mevcuttur. Evliya Çelebi bu kalenin yaplş zaman ve sebepleri hakknda şu bilgileri nakleder.
“Bu binann yaplş sebebi küf-
1...,186,187,188,189,190,191,192,193,194,195 197,198,199,200,201,202,203,204,205,206,...268
Powered by FlippingBook