Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 166

156
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-III
Ciniviz:
Orhan Gazi’nin
Kara Foça
’y elinden aldğ devletin ve milletin ad olarak geçmektedir.
78
Ceneviz adyla bilinen devlet ve millet
addr.
Venedik Firengi
: Seyahatnâme’de
Kara Foça
kalesine donanmasyla saldran ve kaleyi yer yer harap eden millet olarak geçer.
79
Oğuz:
Melemen halknn etnik kökeni hakknda bilgi verirken geçmektedir.
Bk. Melemen.
Seyahatnâme’nin birçok yerinde Oğuz ve
Türk birbirinin yerine eş anlaml olarak kullanlmştr. Örneğin
Beybazar
bahsinde
“Etrâk şehirlerinden olmağla ekseriyyâ halk Oğuz tâ’ifesidir.
Ya‘nî Türk kavmi demenin hüsn-i ta‘bîridir.”
80
ifadesi bunu açkça göstermektedir.
Melemen:
Metinden net olarak anlaşlmasa da
Melemen
büyük bir ihtimalle Oğuz ya da bir Oğuz boyu anlamnda kullanlmştr: Bun-
lardan ilki şehrin adn takdim ederken
“Evsâf- vilâyet-i Tarhâniyye şehr-i kadîm-i Melemenye Ya‘nî oğuzlar vilâyeti demekdir.”
81
Şeklindeki ifa-
desi olup ikincisi ise şehirle ilgili olarak Çelebi’nin duygularn yanstan “
El-hâsl bu şehr-i Melemen acîb ü garîb temâşâ şehr-i vilâyet-i
Tarhâniyye'dir ve hâlâ halk gâyet bülhe ya‘nî oğuz tâ’ife ve meleme kavmdir, anniçün Melemen şehri derler.”
82
biçimindeki sözlerdir.
4. Kentlikadlar (Urbonimler):
4.1. Kurumadlar (Ktemtonimler):
4.1.1. Camiler:
Çelebi,
Melemen Güzelhisar
’nda üç caminin adn vermek istemiş fakat daha sonra unuttuğundan olsa gerek yerlerini boş brakmştr.
Nif’te dokuz camiden yalnz birinin adn verirken Karye-i Ulucakl’da tek cami hakknda bilgi vermiş fakat caminin adn kaydetmemiştir.
Foça’da da camiler olduğundan bahsetmiş fakat bu camilerin isimlerini kaydetmemiştir.
Makalemize konu olan bölgede Çelebi,
Nif
’te 1,
Karye-i Ulucakl
’da 1,
Melemen
’de 4, olmak üzere toplam 6 cami hakknda bilgi vermiştir.
Emet Beğ Câmi‘i
:
Nif
bahsinde geçer.
“Çârsû”
içindedir. Nif’te ismi kaydedilen ve hakknda bilgi verilen tek camidir. Eski usulde ya-
plmş bir bina olup ceviz ağacndan olan kaps üzerindeki işlemenin hiçbir yerde yaplamayacağ anlatlarak övülmüştür. Kitabesinden
camiyi yaptran kişinin “
el-Hâc Emmet bin Osmân”
olduğu anlaşlmaktadr
83
ki bu kişi de
Sarhan Bay Sultan
’n emirlerinden olan
Hac Emet
Ağa
’dr (bk. Hac Emet Ağa).
Caminin ad şimdilerde “Çarş Camisi” ve “Ulu Cami” olarak bilinmektedir. Minaresi dşnda eskiyi hatrlatr bir şey kalmamştr. Çe-
lebi’nin bahsettiği kitabenin yerinde günümüzde tamir kitabesi bulunmaktadr.
78
Age.
s. 46.
79
Age.
s. 46.
80
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi.
II. Kitap. Haz. Zekeriya Kurşun vd. İstanbul: Yap Kredi Yaynlar, 1998, s. 236.
81
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi.
IX. Kitap. s. 45.
82
Age.
s. 47.
83
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi.
IX. Kitap. s. 37, 38.
1...,156,157,158,159,160,161,162,163,164,165 167,168,169,170,171,172,173,174,175,176,...268
Powered by FlippingBook