Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 164

154
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-III
Orhan Gazi’nin sözü geçen “kara” lakapl yiğitleri arasnda Foçal olduğu için
Kara Foça
adyla anlan bir yiğidi yok ise (ki kanaatimizce
bu küçük bir ihtimaldir), Çelebi’nin bu açklamas, şehrin adn Türkçeleştirme çabasndan başka bir şey değildir.
2.2.2. Hayrsever Adlar
:
Cami, çeşme başta olmak üzere zenginler ya da devlet büyükleri tarafndan yaptrlmş hayratlarn üzerine
konulan kitabeler içinde sk sk hayr sahiplerinin isimlerine rastlanmaktadr.
Dervîş Ağa
: Ad,
Karye-i Ulucakl
köyündeki caminin kitabesinde Hic. 1054 ylnda camiyi yaptran kişi olarak anlmaktadr. Emin ol-
mamakla birlikte, Seyahatnâme’nin Tire bölümünde, Hic.1088 ylnda
Ulu Cami’
yi tamir ettiren kişi olarak caminin kitabesinde ad geçen ve
kitabeden o devirde bir hayli yaşl olduğu anlaşlan
Birgili Dervîş Ağa
68
ile Birgi bölümünde yapm tarihi Hic. 1074 olan bir cami, yapm ta-
rihi Hic.1078 olan bir medrese ve bir köprünün adnda geçen
Dervîş Ağa
69
ve yine Evliya Çelebi’nin Birgi’den ayrlrken vedalaştğ şehrin
ayan ve eşrafndan
Koca Dervîş Ağa
ayn kişiler olmaldr. Zira bu eserlerin yapm tarihleri Hic. 1056-1088 yllar aras olup 32 yllk bir dö-
nemi kapsar. Evliya Çelebi’yi şehirden uğurlayan Dervîş Ağa’nn
“koca”
diye nitelendiği, yine Tire’deki
Ulu Cami
kitabesinde de kendisin-
den
“pir-i fânî”
diye söz edildiği dikkate alndğnda, Çelebi’nin ziyareti srasnda epey yaşl bir kişi olduğu anlaşlmaktadr.
Mustafâ bin Mahmûd:
Melemen
’de
Gazzâz câmi‘i
’nin kaps üstündeki kitabede geçmektedir. Bu kitabeden camiyi yaptran kişinin
Mahmudoğlu Mustafa
olduğu anlaşlmaktadr.
Alî Ağa
:
Bâzâr meydân
nda
Alî Ağa Çeşmesi
üzerinde bulunan kitabede geçmektedir. Kitabeden çeşmeyi yaptran kişi olduğu anlaşl-
maktadr.
Çeşmeyi yaptran
Ali Ağa
kimdir ve günümüzde Ali Ağa ilçesinin adnn kaynağyla bir ilişkisi var mdr? Bu konuda elimizde kesin
bir bilgi bulunmamaktadr. Fakat tahminen XVI. yy’n ortalarnda yaşadğ sanlan
Süleyman Menemenî
’nin divannda
Güzelhisarl Ali Ağa
ismine rastlanmaktadr. Menemenî, bu kişiye methiyeler düzmüş, ölümünden bahsetmiştir.
70
Devrinde bu denli önemli olan bir kişinin
çeşme gibi bir hayr eseri yapmas ve belki de Ali Ağa İlçesi’ne adn brakmas mümkün olabilir.
2.2.3. Edip Adlar:
Seyahatnâme’nin çalşmamza konu olan bölümlerinde üç şair adna rastlanmştr. Bu isimlerden ikisi yaplar üzeri-
ne konulan tarih kitabelerinde, kitabenin şairi olarak geçmektedir. Üçüncüsü ise Çelebi’nin anlattğ bir hikâyeye bağl olarak anlmş olup
Çelebi ailesinin Bursa’daki şair akrabasdr.
Firâki Efendi
: Bergama bahsinde geçer. Çelebi’nin
“sultân- şu‘arâ akrabâmz Firâkî Efendi”
diye bahsettiği şairdir. Ellez Paşa’nn Çelebi
ailesinin Kütahya’daki evlerini basp Çelebi’nin ablasn ve Sandkl Ovas’ndaki mallarn kaçrdktan sonra Çelebi ailesi Kütahya’dan hic-
ret etmiş, bu esnada buradaki evlerini
Firâki Efend
iye vermişlerdir.
71
68
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi.
IX. Kitap. s. 86.
69
Age.
s. 92, 93.
70
Ersin Doğer.
age.
s. 76.
71
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi.
IX. Kitap. s. 45.
1...,154,155,156,157,158,159,160,161,162,163 165,166,167,168,169,170,171,172,173,174,...268
Powered by FlippingBook