Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 155

Seyahatnâme’nin İzmir Bölümünde (Nif-İzmir Merkez Aras) Geçen Adbilimcil Unsurlarn Tasnif ve Değerlendirilmesi
145
Tuzla-i Melemen
: Çelebi’nin Kara Foça’dan Melemen’e giderken uğrayp seyrettiği ve hakknda bilgi verdiği tuzladr. Çelebi’nin
Tuzla-i
Melemen
ismiyle bahsettiği maden ocağ günümüzde Çamalt Tuzlas adyla bilinmektedir.
Tuzla’nn o devirdeki durumu ve snrlar hakknda kesin bir şey söylemek mümkün değildir. Maltepe Köyünün yaşllar, atalarndan
duyduklar kadaryla tuzlann snrlarnn bir zamanlar Krdenizi’ne kadar çktğn söylemekte ve bu bölgeyi Eski Tuzla olarak adlandr-
maktadrlar. Bununla birlikte elimizdeki bilgiler bu söylentileri desteklememektedir. Tuzla’nn Sasal çizgisinin doğusunda kalan ksm ile
Süzbeyli’nin kuzeyinde kalan ksm Tuzla’ya sonradan eklenmiş olup bunu Pirî Reis’in
Kitab- Bahriye
sinde de görebilmekteyiz. Pirî Reis
çizdiği haritada tuzlay ismini kaydetmeksizin çizimle göstermiştir.
35
Bu haritaya göre Tuzla’nn snrlar, günümüzde takriben Sasal ve
Süzbeyli çizgisine denk gelecek şekilde yaklaşk 6 km uzunluğundadr.
İzmir Körfezi
: İzmir Körfezi
Kal‘a- Geçit
ile birlikte ele alnmştr. bk.
Kaleler
bölümünde, Kal‘a- Geçit.
1.4. Kaleler:
(Nif) Kalesi
:
Nif
bahsinde geçmektedir. Yalçn kayalar üzerinde, beş cepheli, iki kapl, çevresinin iki bin iki yüz adm olduğu, içinden
şehre sular aktğ bilgilerine yer verilmektedir
36
(Dağl 2005, C.9: 36,37). Kale hakknda ayrntl bilgi verilmiş olmakla birlikte kalenin ad
kaydedilmemiştir. Şehir anlatlrken kullanlan
“kalas”
ifadesinden kalenin o devirde
Nif Kal‘as
diye adlandrldğn çkarabiliriz.
Kaleden günümüze çok bir şey kalmamştr. Yer yer dş kale surlar hâla mevcut olmakla birlikte büyük oranda tahrip olmuştur. İç kale
surlarnn baz ksmlar günümüzde ayaktadr. Fakat bunun da çoğu yeri yklmştr. Hiçbir koruma olamadğndan hazine avclar tara-
fndan talan edilmektedir. Çelebi’nin kalenin içinde aktğn söylediği akarsu ise artk yoktur.
(Melemen Güzelhisar) Kal‘as
:
Seyahatneme’de
“Ve kal‘as bir bayr üzre vîrânca şekl-i murabba‘ bir kârgîr binâ küçük kal‘adr. Dizdâr ve
neferât (---) ve kbleye nâzr bir kapusu var.”
şeklinde takdim edilmiştir. Günümüzde surlar tamamen yklmş olan kalenin yerinde bir park
ve parkn içinde bir düğün salonu bulunmaktadr. Kalenin giriş kapsnn bulunduğu yer olarak bilinen noktada baz kesme taşlar ve süs-
lemeler hâlen görülebilmektedir. Köyün girişinde solda bulunmaktadr.
(Kara Foça) Kal‘as
: Evliya Çelebi’nin
“Kal‘as leb-i deryâda bir püşte üzre (---) (---) yerde şekl-i müdevver bir şîrîn Şeddâdî kal‘a-i üstüvârdr.
Ve etrâf cirmi bin altmş admdr.”
biçiminde tanttğ kale, Çelebi’nin seyahati döneminde Venedik saldrlar sebebiyle ykk olduğundan
tamir aşamasndadr. Çelebi de bu dönemde kaleyi tamir ile görevlendirilen
İzmirli Ahmed Ağa
’ya iki gün yardm etmiştir.
Kayack Kal‘as
: Çelebi’nin
“… hâlâ bir kal‘as dahi bu şehrin şimâlî tarafnda nehr-i Gedüs'ün karşu cânibinde bir sivri kaya üzre Kayack kal‘as
derler serâmed bir kal‘a-i müntehâdr. Ammâ içinde âdem [ü] âdem-zâd yokdur.”
şeklinde bilgilerle andğ kale, günümüzde eteğinde bulunan
Doğa ve Yank köylerinin isimleriyle birlikte; Doğa Köy Kalesi veya Yank Köy Kalesi olarak adlandrlmaktadr.
35
Pirîreis Kitab- Bahriye
. Ed. Bülent Ar, Ankara: T.C. Başbakanlk Denizcilik Müsteşarlğ, 2002: 131.
36
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi.
IX. Kitap. s. 38.
1...,145,146,147,148,149,150,151,152,153,154 156,157,158,159,160,161,162,163,164,165,...268
Powered by FlippingBook