Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 142

132
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-III
Seyyahmz köyden ve bu aradaki yolculuktan ksaca
“İki yüz evli ve bir câmi‘li âb [u] hevâs latîf kurâdr. Ubûr edüp andan”
diyerek bahset-
mektedir. Bu civardaki köylüler bu iki köy arasndaki yolun, şimdiki asfalt yolun aşağsnda olup Tabaklar ve Yeniyurt köylerinin 200-300
m kadar aşağsndan geçtiğini söylemektedirler. Çelebi’nin eski köyler olan Tabaklar ve Yeniyurt (eski ad Cibre)’tan bahsetmemiş olmas-
nn bir sebebi, yolun bu köyler içinden geçmemesi olabilir. Çelebi, yakn olduğundan olmaldr ki Tasahorya’dan Beğ Köy’e geçerken saat
(mesafe) hesab vermemiştir. Çelebi’nin bu mesafeyi 15 dakikada aldğn tahmin edebiliriz.
Çelebi’nin günümüz İzmir hudutlar içinde kalan bölgede uğradğ ve ismini zikrettiği son köy
Karye-i Beğ
, yani günümüzdeki söyleni-
şiyle Beyköy’dür. Bu köyden Aydn İli’ne bağl Köşk İlçesi’ne inmeden önce ise Çelebi, günümüz İzmir hudutlarnda en son
Beğ yayla-
ğ
’ndan bahseder. Çelebi bu yaylann çok güzel bir yayla olduğunu ksaca anlatmşsa da
“Bunun dahi evsâfn mâ-vaka‘ üzre tahrîr etsek
müsevvedâtmz yayla-nâmeye döner”
(IX. Kitap: 93)
diyerek Seyahatnâme’sinin Yaylanâme’ye dönmesi endişesiyle yayladan uzun uzadya
bahsetmemiştir.
Yörede
Beğ Yaylas
ya da bu isme benzer başka bir isimle yayla bilinmemektedir. Fakat Çelebi’nin yayladan bahsederken yapmş olduğu
“Bu kûh- bûhdan şimâl cânibine nigerân etdükde Tire sahrâs bir sahîfe-i kitâb- Gülistân [u] Bostân gibi nümâyândr.”
betimlemesi ve
“…bu yay-
lann sâye-i zllnda Tire ve Birgi sahrâsnda cereyân eden
[Y 89b]
nehr-i Menderes bir ark- âsiyâb gibi görünür, böyle bir cebel-i âlîdir.”
(IX. Kitap: 93)
şeklinde verdiği bilgi yaylann tespiti için önemlidir. İfadelerde yer alan,
Beğ Yaylağ
’ndan
Tire Sahrâs
’nn ve
Nehr-i Menderes
’in göründüğü
bilgisinden hareketle civarda yaptğmz araştrmalar neticesinde aradğmz yaylann şimdilerde Hal Köyü’nün yaylas konumunda olan
ve yöre insannn Darovack Yaylas şeklinde adlandrdğ yayla olduğu sonucuna ulaştk. Buras hem güzel bir yayla hem de Menderes
nehrinin açkça göründüğü bir yerdir. Ayrca buras, Çelebi’nin verdiği mesafe ve yön bilgilerine de uymaktadr.
Elde ettiğimiz bu bilgilerden hareketle Çelebi’nin Karye-i Beğ’den sonraki yolculuğu şu şekilde olmaldr: Köyden çkan yol, Adaküre
Köyü’nün içinden ya da az üzerinden geçerek güneybat yönünde, günümüzde de kullanlan patika yoldan yaylaya doğru ilerler ve 4-5 km
sonra rakm 700-1000 m arasnda değişen Darovack Yaylas’na gelir. Çelebi, bundan sonra Köşk’e ulaşmasyla ilgili şu bilgiyi vermekte-
dir:
“Beğ yaylağn beş sâ‘atde ubûr edüp iki sâ‘atde renc [ü] anâ ile sahrâya nüzûl edüp,
Evsâf- şehr-i kadîm kasaba-i Köşk
(IX. Kitap: 93).
Çelebi’nin
“Beğ yaylağn beş sâ‘atde ubûr edüp “
ifadesini doğru anlamak gerekir. Burada beş saate geçilen yer yalnzca yayla değil, ayn
zamanda Aydn tarafndan ovaya inilinceye kadar olan mesafedir.
Yol, zirvesi yaklaşk 1700 m olan dağn yamacndaki bu yayladan (Darovack Yaylas’ndan) geçerek Beydağ-Köşk bağlantsn sağlayan
günümüzdeki asfalt yol çizgisinden dağlar aşp Köşk’e gider. Yolun dağn öbür yüzüne, yani dağn Köşk (Aydn) tarafna geçtiği noktadan
itibaren günümüz İzmir il snrlar dşna çklmş olunur ki güzergâhn bundan sonraki ksm bizim çalşma snrlarmz dşnda kalmakta-
dr.
1...,132,133,134,135,136,137,138,139,140,141 143,144,145,146,147,148,149,150,151,152,...268
Powered by FlippingBook