Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 141

Evliya Çelebi’nin Günümüz İzmir İl Snrlar İçinde Kulandğ Güzergâh ve Seyahatnâme’de Buna Dair Sorunlar
131
daki yolu dağ köyleri üzerinden almş olmas gerektiği ortaya çkar. Bölgenin yaşllar da Kiraz-Beydağ arasnda, günümüzde kullanlan
asfalt yol çizgisine yakn bir yerde eski bir yolun bulunduğunu söylemişlerdir ki, kanaatimizce aradğmz yol budur. Buna göre Çelebi,
Keles’ten çktktan sonra Şemsiler Köyü’nün içinden, bugünkü yolun çok az altndan, Menderes Nehrini sağna alarak ova içinden, üzerin-
de Umurcal Köyü’nün bulunduğu dağlara doğru ilerler. Bugün halk arasnda Deveci Kuyusu olarak bilinen mevkide Menderes (halk ara-
snda Keles Çay olarak adlandrlr)’i geçen yol, tepelerin eteğinde, Umurcal yol ayrmndan sağa dönerek şimdiki asfalt yolla (yol, 1968
ylnda açlmştr) ayn çizgiden Yenişehir Köyü’ne doğru gelir. Yol, Yenişehir Köyü’nün 200 m kadar altndan (günümüzde kullanlan yol
ile baraj altnda kalan yol arasndan), Çökelez Deresi üzerinden, büyük oranda günümüzdeki asfalt çizgisini takip ederek Kurudere Kö-
yü’nün 2 km kadar altndan Gorgo Çay’na ulaşr. Günümüzde kullanlan köprünün 150 m kadar altndan Gorgo Çay’n geçtikten sonra
(Köylüler, eskiden bu noktada tahta köprü bulunduğunu söylemektedirler.) Bakr Köyü’nün 4, Çifte Kuyular’n 2,5 km kadar altndan, da-
ha evvel kullanlan; ancak baraj yapldktan sonra terk edilmiş yolla, baraj gölünün altndan, Kurudere Baraj Kağağ’nn bulunduğu nokta-
dan, Çolaklar Mahallesi ve Battalar Mahallesi üzerinden Aktepe (eski ad Mumcular Köyü)’nin içinden, Tasavra Çay üzerindeki büyük
kemerli taş köprüden geçerek Atatürk Mahallesi’nden Balyambolu’ya, günümüzdeki adyla Beydağ’na ulaşr.
25 km civarnda olan bu yolun dağlk bir alandan geçmesi sebebiyle Çelebi’nin vermiş olduğu 6 saatlik yol bilgisi normal kabul edilme-
lidir.
Balyambolu’nun meşhur pembe bezi, pembe ipliği ve dimisi yannda meyankökü, katr ve de Aydn, Saruhan, Menteşe havalisinde
meşhur olan pazar hakknda ksaca bilgi verdikten sonra Çelebi, ana istikametinin Köşk olmas ve buraya Beyköy üzerinden gitmesinin
daha uygun olmasna karşn atn
Karye-i Tasahorya
(bugünkü adyla Erikli)’ya doğru sürer. Yol bilgisi şu şekildedir:
“Andan kalkup kble
cânibine ağaçl dağlar içre yokuş yukaru nîm sâ‘at gidüp,
Karye-i Tasahorya
(IX. Kitap: 93).
Çelebi’nin verdiği bilgilerden Tasahorya’nn Balyambolu’nun nahiyesi olduğunu; fakat Balyambolu’dan daha fazla nüfus barndrdğn
anlyoruz. Bu durum, Çelebi’nin niçin istikametini değiştirerek Tasahorya’ya gelmek istediğinin de açklamas olmaldr.
Yöreden elde ettiğimiz bilgilere göre Balyambolu’dan Tasahorya’ya giden eski yol, günümüzde Atatürk Mahallesi’nde bulunan ve Na-
zilli Caddesi adyla bilinen yolla doğuya doğru gitmektedir. 1950’li yllarn sonlarnda yaplan asfalt yol, bu eski yol güzergâhnn üzerine
yaplmştr. Eski yol günümüzdeki yoldan daha dönemeçli ve dolaysyla daha dolambaçl bir yoldur. Yine de yaşllarn anlattklarna göre
atla ve yaya olarak 45 dakikada alnabilecek bir yoldur. Çelebi bu mesafeyi
“nîm sâ‘at”,
yani yarm saat olarak vermiştir.
Tabiatn, suyunu, havasn, üzümünü ve kirazn övdükten,
“irem-misâl bir şîrîn beldedir”
(IX. Kitap: 93)
diyerek övgülerini özetledikten
sonra Tasahorya’dan ayrlan Çelebi’nin zikrettiği bir sonraki yerleşim birimi, Karye-i Beğ’dir. Buras günümüzde Beyköy adyla bilinmek-
tedir.
1...,131,132,133,134,135,136,137,138,139,140 142,143,144,145,146,147,148,149,150,151,...268
Powered by FlippingBook