Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 140

130
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-III
çkarken kullandğ yoldan farkl olduğunu anlyoruz. Zira Çelebi, bu aradaki yolculukla ilgili
“Birgi şehri sol cânibimizde kalup”
demektedir.
Bu durum Çelebi’nin Gölcük Yaylas’ndan Keles’e giderken Zeytinlik (eski ad Genev) üzerinden indiğini düşündürmektedir. Bu tahmin-
den hareketle Çelebi’nin Gölcük Yaylas’ndan inerken kullandğ yol güzergâh şu şekilde olmaldr: Gölcük’ün güney ksmnda bulunan
Hürriyet Caddesi (Bu caddenin ilerleyen ksmlar tarla, bahçe yolu olarak halen kullanlmaktadr.) ile güneye doğru inen yol, günümüzde
kullanlan asfalt yol çizgisiyle birleşerek 5 km sonra Zeytinlik’in içinden geçip 2 km kadar sonra Ahranltepesi’nin bulunduğu noktadan
sola, halk arasnda Eski Birgi Yolu olarak bilinen (Cezaevi Yolu olarak da bilinir.) yola döner. Yaklaşk 4 km sonra (Bu aradaki yol günü-
müzde tarla bahçe yolu olarak kullanlmaktadr.) Küçükavulcuk’a gelir. Burada Küçükavulcuk’u hemen sağna alarak Büyükavulcuk’un
1,5 km kadar yukarsndan, Birgi’yi solda brakp İrimağz’na ve oradan Bucak Köyü’ne gelir. Yol buradan Bucak, Gedik ve Hisar Kö-
yü’nün içinden Keles’e, yani günümüzdeki adyla Kiraz’a ulaşr. Bu köyler arasnda bulunan ve yakn zamana kadar toprak olan yol, son
zamanlarda asfaltlanarak köyler aras ulaşmda kullanlmaktadr. Bu eski yol üzerinde Bucak ve Gedik’te tarihî mezarlklar, Hisar’da da
tarihî bir kale bulunmaktadr.
Hisar’dan şimdiki yol ile Keles’e gelen Çelebi, o devirde kasabasz olup yirmi köyden oluşan bir kaza konumundaki Keles’le ilgili ayrn-
tl bilgi vermez. Çelebi isim zikretmeden ve hakknda ayrntl bilgi vermeden sadece kazann bir camisi, bir han, bir hamam olduğunu
kaydeder ve burada haftada bir gün büyük bir pazar kurulduğundan bahsetmekle yetinir.
91
Keles-Balyambolu Güzergâh:
92
Çelebi’nin Keles’ten sonra gitmek istediği yer Balyambolu, yani günümüzdeki ismiyle Beydağ’dr. Bu arayla ilgili Seyahatnâme’de veri-
len yol bilgisi
“Bundan cânib-i kbleye şâdumânlk kurâlar içre draht- bâlâlara sarlmş üzüm asmalarn temâşâ ederek alt sâ‘atde,
Evsâf- kasaba-i
ve kazâ-i Balyambolu
” (IX. Kitap: 93)
şeklindedir. Görüldüğü gibi seyyahmz Keles’ten güneye doğru yönelmiş, bakml köyler içerisin-
den, yüksek ağaçlara sarlmş üzüm asmalarn seyrederek alt saatte Keles’e ulaşmştr.
Bölgede yaptğmz araştrmalar srasnda, bu civardaki köylüler, Yenişehir Köyü’nün 300 m kadar altnda, günümüzde Kurudere baraj
yatağnn bulunduğu ovada eski bir yoldan bahsetmiş olsalar da kanaatimizce bu yol Çelebi’nin kullandğ yol olamaz. Zira ovadan gelen
bu yol 18 km civarnda olup 3-3.5 saatte alnabilecek bir mesafedir. Halbuki Çelebi, bu aradaki yolu 6 saatte aldğn söylemektedir. Bakml
köylerin içinden geçtiğini düşünür, hele de ovann o devirlerde Menderes’ten dolay bataklk olduğunu hesaba katarsak, Çelebi’nin bu ara-
91
Bahsedilen bu eserler günümüzde İnönü Caddesi üzerinde olup cami İsabey Camisi adyla bu caddenin doğusundadr. Bugün iki katl olan caminin birinci kat o
zamandan kalmadr. Çelebi’nin bahsettiği hamam o devirden beri değişerek kullanla gelmiş olup şimdilerde Modern Hamam adyla bilinmektedir, caddenin
batsnda, caminin karşsndadr. Han ise yklarak yerine iş han yaplmştr, hamamn yan tarafnda, caminin sağ çaprazndadr. Çelebi’nin sözünü ettiği Pazar
ise halk arasnda Eski Pazar adyla bilinmektedir.
92
Bu güzergâhn belirlenmesi srasnda bilgilerinden yararlandğmz başta Beydağ’ndan Ahmet Taşkran (70) olmak üzere; Yenişehir Köyü’nden Durmuş Konyal
(74) ve Ali Avc (70)’ya; Bakr Köyü’nden Orhan Karadaş (55) ve Hüseyin Karadaş (72)’a; Kurudere Köyü’nden Nuri Uysal’a, Beyköy’den Ekrem Değirmenci
(74)’ye verdikleri bilgi ve gösterdikleri ilgi için teşekkür ederiz.
1...,130,131,132,133,134,135,136,137,138,139 141,142,143,144,145,146,147,148,149,150,...268
Powered by FlippingBook