Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 14

4
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-III
öğrenmiş eğitimli bir kişi olarak karşmzda durmaktadr. Bunu eserini yazarken kullandğ eski ve yeni tarih kaynaklarna yaptğ atf ve
alntlardan, Kuran- Kerim başta olmak üzere atf yaptğ ve alntladğ dini kitaplardan anlamak mümkündür.
Bu atf ve alntlardan daha önemlisi ise Evliya Çelebi’nin eserinde kullandğ temel anlatm tekniği, başka bir ifadeyle kurgudur. Çeşitli
şehir ve beldeleri anlatrken kullanlan bu yöntem dikkatli bir şekilde incelendiğinde, Evliya Çelebi’nin temel bir yazl kalp oluşturduğu
ve kalb doldurmak için de yazl ve sözlü malzemeyi uygun bir şekilde kullandğ görülür. Bu bir üslup meselesi değil, bir yazm tekniği,
bir eser kurgusunun en temel noktalarn belirleme işidir. Evliya Çelebi böyle bir yazl kalp oluşturmasayd bu kadar geniş bir coğrafyay
bu kadar ciltte anlatma imkân bulamazd. Böylesi bir kalb elde etmek de sözlü gelenekten gelen birisi için kolay bir iş olmazd. Evliya
Çelebi’nin tipik bir şehir anlatm plannda ilk olarak görülen ve duyulan beldenin ad ve ksaca anlam verildikten sonra:
“Kale:
şehrin ve şehri oluşturan kalenin kuruluş hikâyesi, zaman içinde kimlerin buraya yönetici olduğu ve son olarak eğer buras impa-
ratorluk dâhilinde bir yerse, Osmanoğullar’nn buray nasl/ne zaman hâkimiyet altna aldğ. Kalenin şekli, kaç asker barndrdğ.
Camiler:
Genellikle şehirdeki en önemli camileri ilk başta anlatmak üzere, şehrin tüm ibadethanelerini (kiliseler de dâhil) eğer biliyorsa
bu camilerin bânilerini ve caminin şeklini, saysn anlatr.
Mahalleler:
Mahallelerde kimlerin yaşadğna dair bilgiler.
Mescitler:
Mescitlerin says ve isimlerinin bildirilmesi.
Medreseler:
Medreselerin says, isimleri ve buralarda ders veren, ders alan, ünlü âlimlerin bahsi.
Dar’ül-Hadis ve Dar’ül-Kurralar:
Buralarn say ve isimleri.
Tekkeler:
Tekkelerin isimleri, özellikleri, kimlerin buralarda bulunduğu, tekke postnişinine dair bilgiler.
Hanlar/ Kervansaraylar:
Buralarn şekil özellikleri, hangi mallarn alnp satldğ, esnafnn özellikleri.
Çeşmeler/Sebiller/Hayratlar:
Çeşmelerin şekilsel özellikleri, yaptrcsna dair bilgiler.
Hamamlar:
Hamamlarn says, baz önemli hamamlarn şekilleri, yaptrcs, mimar.
Kaplcalar:
Kaplcalarn says, ismi ve hangi hastalğa şifa verdiğine dair.
Köprüler:
Köprülerin ismi, şekil özellikleri.
Mesire Yerleri
Şehir Ricali
Şehir Halk
1...,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13 15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,...268
Powered by FlippingBook