Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 137

Evliya Çelebi’nin Günümüz İzmir İl Snrlar İçinde Kulandğ Güzergâh ve Seyahatnâme’de Buna Dair Sorunlar
127
ise 13 km’dir. Bu durumda toplam yol 45 km’yi bulmaktadr. Çelebi’nin bir saatlik yolculuğunun ortalama 7-8 km, en fazla 10 km’ye çka-
bildiğini düşünürsek 45 km’lik bir yolu iki saatte gitmiş olmas mümkün gözükmemektedir. Yolun düz bir çizgiden ilerlemesi ve bu neden-
le Birgi’ye ulaşmak için daha kestirme bir yol düşünülememesi nedeniyle Çelebi’nin kaydettiği
“iki sâ‘atde”
ifadesinin sehven yazldğn
düşünmek durumundayz.
Vaktiyle bu iki nokta arasnda atla yolculuk yapan insanlar, yolculuğun atla 5 saat sürdüğünü söylemektedirler. Buradan hareketle Çe-
lebi’nin bu mesafeyi 5 saatte gittiğini; ancak sehven iki saat olarak kaydettiğini düşünebiliriz.
Birgi-Yaylağ- Bozdağ Güzergâh:
86
Birgi hakknda detayl bilgi veren Çelebi’nin gitmek istediği bir sonraki menzil o devirde yayla konumundaki Yaylağ- Bozdağ’dr ki,
günümüzde Bozdağ adyla bilinen kasaba ile Elmabağ Köyü (eski ad Tekke) burann üzerindedir. Gezginimizin buraya giderken kaydet-
tiği yol bilgisi şu şekildedir:
“Evvelâ şehirden şimâle, dağlara çkup ziyâret-i Erenler Sultân yayla yolu üzre bir ulu âsitâne-i Bektaşiyân'dr. Cihân-
nümâ bir teferrücgâh yer olmak ile cümle şehrin amâristân ve deşt-i vâdîsi ebrî htâyî sahîfe-misâl nümâyândr. Andan iki sâ‘atde yine dağlara urûc
edüp, Evsâf- Yaylağ- Bozdağ.”
(IX. Kitap: 91).
İfadelerden Çelebi’nin, kuzeye doğru dağlar trmandktan sonra, yayla yolu üzerinde Erenler Sultân isminde büyük bir Bektaşî ziyaret-
gâhna geldiğini, sonrasnda iki saatlik bir yolculukla Bozdağ yaylasna ulaştğn anlyoruz.
Çelebi’nin yayla yolu üzerinde olduğunu söylediği Erenler Sultân ziyaretgâh hakknda günümüzde halk arasnda hiçbir bilgi yoktur.
Fakat son zamanlara kadar Birgi-Bozdağ arasnda kullanlan yayla yolu insanlar arasnda Döşeme Yol (Yayla Yolu, Katr Yolu, Kervan Yo-
lu, Deveci Yolu, Köy Yolu adlaryla da bilinmektedir.) adyla iyi bilinmektedir.
87
Şehirden çkan Yayla Yolu’nu takip ederek yapmş oldu-
ğumuz araştrmalar sonucunda, söz konusu tepenin Birgi Şehri ile günümüzde kullanlan Bozdağ Yolu arasnda kalan dağn en güney ucu
olduğu sonucuna ulaştk. Halk arasnda Döşeme Tepesi adyla bilinen bu tepe, hem Birgi’ye hem Ödemiş’e hem de tüm ovaya oldukça
hâkim bir noktadr ve bu dağda çevreye bu kadar hâkim başka bir nokta yoktur. Günümüzde hiçbir yap bulunmasa da, define avclarnn
kaz alan ve âlemcilerin seyir tepe olarak kullandklar tepenin üzerinde eskiye ait yoğun bir yaplaşmann izleri görülebilmektedir. Tepe
Çelebi’nin
“Cihân-nümâ bir teferrücgâh yer olmak ile cümle şehrin amâristân ve deşt-i vâdîsi ebrî htâyî sahîfe-misâl nümâyândr.”
(IX. Kitap: 91)
86
Birgi’den Salih Kuran (46), Mehmet Ah (79), Mehmet Arabac (66) ve İsmail Kaptan (70)’a; Bozdağ’dan Mehmet Koygun (67)’a; Elmabağ Köyü’nden Abdullah
Çaldağ (66)’a; Gölcük’ten Sadk Gün (68)’e eski yollarla ilgili verdikleri bilgi ve gösterdikleri ilgiden dolay teşekkür ederiz.
87
Halk arasnda Döşeme Yolu adyla bilinen bu yol, 1940’ta araçlarn geçebileceği bir yol haline getirilmiş, bu yol çalşmalar srasnda daha eskiden kullanlan yol
güzergâhnda baz değişiklikler olmuştur. Eski yol, araç geçebilecek hale getirilen yol çizgisinin biraz daha yukarsndan geçmekte olup yolun baz ksmlar
çobanlar tarafndan patika olarak halen kullanlmaktadr.
1...,127,128,129,130,131,132,133,134,135,136 138,139,140,141,142,143,144,145,146,147,...268
Powered by FlippingBook