Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 136

126
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-III
Çelebi Tire merkezde yaptğ gezi ve incelemelerden sonra, o dönemde şehirden ayr; fakat şehrin bir semti konumunda olan ve şehrin
doğusunda yer alan
Kasaba-i Kara Kad
(Günümüzde Kocabyk Mahallesi adyla bilinir.)’y; yine ayn konumda olan ve şehrin batsnda yer
alan
Kasaba-i Yenice
(Günümüzde Yeniceköy Mahallesi olarak bilinir.)’yi ziyaret edip bir sonraki menzili olan Kasaba-i Bayndr’a doğru
yola çkar.
Tire-Bayndr-Birgi Güzergâh:
85
Çelebi’nin Tire-Bayndr arasnda vermiş olduğu yol bilgisi şu şekildedir:
“Tire şehrinden çkup şimâle ol sahrâ içre giderken nehr-i Menderes'i
atlar ile ubûr edüp iki sâ‘atde,
Evsâf- kasaba-i Bayndr”
(IX. Kitap: 89).
Çelebi’nin
Kasaba-i Bayndr
adyla andğ yerleşim birimi, bugün de ayn isimle bilinen Bayndr İlçesi’dir. Seyyahmzn Tire’den Bayn-
dr’a giderken kullandğ yol, muhtemelen halk arasnda Eski Bayndr Yolu olarak bilinen yol olmaldr. Bu yol, şimdilerde Hürriyet Ma-
hallesi ve Adnan Menderes Mahallesi olarak bilinen mahallelerin snrnda bulunan Rafet Saygl Caddesi çizgisinden başlamaktadr. Ku-
zeye doğru giden bu yol, Tire’nin çkşndan 6 km sonra Menderes Nehri’nden geçer. Çelebi’nin bu nehri atla geçtiğini söylediğine baklrsa
o dönemde bu noktada bir köprü bulunmamaktadr. Günümüzde kullanlan Tire-Bayndr yolunun 100 m doğusunda, nehir üzerinde bu-
lunan ve Hasan Köprüsü adn taşyan taş köprünün buraya sonradan yapldğ anlaşlmaktadr. Köprünün bulunduğu noktadan devam
eden yol, 200 m sonra günümüzdeki yolla ayn çizgiden ilerleyerek Bayndr’a ulaşmaktadr. Çelebi, bu aradaki yolculuğun iki saat sürdü-
ğünü kaydetmektedir ki, Tire-Bayndr arasndaki mesafenin 18-19 km olduğu ve yolun düz bir alanda olduğu dikkate alndğnda, bu süre
gayet uygundur.
Bayndr hakknda ksa bir bilgi verdikten sonra Çelebi, Birgi’ye doğru yola çkar. Seyahatnâme’de bu arayla ilgili verilen ilk yol bilgisi
şu şekildedir:
“…on refîk alup yine ol sahrâ içre Menderes nehri sağ tarafmzda kalup Birgi dağlar dâmeninde cânib-i şarka iki sâ‘atde
Evsâf- kal‘a-i
kadîm Birgi
(IX. Kitap: 89).
Görüldüğü gibi Çelebi, Bayndr’dan çktktan sonra Tire Ovas içinden Menderes Nehri’ni sağna alarak Birgi Dağlar’nn eteğinden do-
ğu yönüne ilerleyerek iki saate Birgi’ye ulaşmştr. Bölgede yaptğmz araştrmalarn sonucu, Çelebi’nin kullandğ yol güzergâhnn hiç
değişmeden günümüze ulaştğ yönündedir. Bayndr’dan çkan yol, Zeytinova (eski ad Falaka)’nn altndan Ödemiş istikametine yönele-
rek Ödemiş’e kadar bugünkü yolla ayn çizgiden gitmiştir.
Yol Ödemiş’in çkşnda bugünkü Cezaevinin önünden, Ahranl Mezarlğ yolundan, buradaki dereyi geçip Küçük Avulcuk Köyü’nün
yanndan, Beyazt’n 100 m doğusundan Birgi’nin merkezine ulaşr.
Çeleb’nin Bayndr-Birgi arasndaki yolculuğu ile ilgili verdiği bilgiler arasnda bir sorun bulunmaktadr: Çelebi bu aradaki mesafeyi iki
saatte aldğn söylemektedir. Oysa Bayndr-Çatal (Zeytinova’nn mahallesi) aras 9 km, Çatal-Ödemiş aras 23 km’dir. Ödemiş-Birgi aras
85
Küçük Avulcuk Köyü’nden Mehmet Zekayi Yurdusev (69)’e; Birgi’den Mehmet Ah (79), Mehmet Arabac (66), İsmail Kaptan (70)’a bölgedeki eski yollara ait
vermiş olduklar bilgiler için teşekkür ederiz.
1...,126,127,128,129,130,131,132,133,134,135 137,138,139,140,141,142,143,144,145,146,...268
Powered by FlippingBook