Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 133

Evliya Çelebi’nin Günümüz İzmir İl Snrlar İçinde Kulandğ Güzergâh ve Seyahatnâme’de Buna Dair Sorunlar
123
larla bir tekke kurulmuştur. Kestanesi, cevizi meşhurdur, çok büyük çnar ve kavak ağaçlar vardr. Bu yayladan biraz gidildikten sonra, bir
köy (ad kaydedilmemiştir) bulunmaktadr ve bu köyün içinden geçilerek yine kuzeye, yokuş aşağ gidilince 1 saatte Tire’ye varlr (bk.
Dağl: 82-83).
Çelebi’nin yaylaya geliş istikameti, bu bölgede bulunan yaylalar ve metinde geçen bilgiler şğnda yörede yaptğmz alan çalşmalar,
Yaylak- Sire
’nin, doğu yamacnda Ovack Yaylas, bat yamacnda Başerik Yaylas bulunan ve Çaldede Dağ (1590 m)’nn hemen dibinde
yer alan Başerik Tepesi (1243 m) olduğunu düşünüyoruz. Dibekçi Köyü ile Yamandere arasnda yer alan bu yaylalar, Çelebi’nin anlattkla-
rna uygun olarak Aydn tarafndan gelen yolcular için zirvede çklan ilk düzlük, sulak ve çayrlk alandr. 1100-1200 m rakm civarnda
bulunan bu yaylalardan bakldğnda Tire ovas açkça görülebilmekte ve yine seyyahmzn dediği gibi Tire şehri, dağlarn koltuğunda
kalmaktadr. Yaylalarn üzerinde bulunduğu tepe ve özellikle bu tepenin üst tarafndaki Çaldede Dağ, Çelebi’nin yaylay tantrken kul-
landğ
“…cihân-nümâ bir kûh- bâlâdr” “… zirve-i a‘lâya kemend çekmiş bir cebel-i âlîdir”
(IX. Kitap: 82)
sözlerine uygun düşmektedir.
Çelebi bu yayladan bahsederken;
“Bu cây- dilküşâda selef pâdişâhlarnn kasrlar ve amâristânlar esâs vardr. Beşer altşar ay bu yaylada ayş
[u] işret ederlermiş”
demektedir. Yaylada bu bilgiyi doğrulayacak bir harabe bulunmamas, yaylann aradğmz yayla olup olmadğ konu-
sunda baz kuşkular doğursa da biz, Çelebi’nin sözünü ettiği bu harabelerin, yaylaya ulaşmadan hemen aşağda, Karagözler Köyü’nün 3
km kuzeyinde bulunan ve halkn “Mezerlik” olarak adlandrdğ mevki olduğunu düşünüyoruz. Halk arasnda “Mezerlk” olarak adland-
rlmasna rağmen mezarlğa ait hiçbir emarenin bulunmadğ bu yer, eskiden beri define avclarn kaz alan olmuştur. Burada, 8-10 kişinin
kaldramayacağ büyüklükte yontulmuş beyaz mermer bloklar (ki yörede yaşayanlar bu taş tipinin o bölgede bulunmadğn söylemekte-
dirler) bulunmaktadr ki bunlar, Çelebi’nin harabeyle ilgili verdiği bilgilere uygun düşmektedir. Çelebi’nin Kervan Yolu üzerinde bulunan
bu bölgeden geçerken bu harabeyi görmüş olmas ve bunlar 5-6 km kadar yol gittikten sonra ulaştğ
Yaylak- Sire
’de anlattklar arasnda
kaydetmiş olmas büyük olaslktr.
Çelebi’nin Tire’ye giderken bu bölgede ikinci bir yayla olarak,
Yaylağ- Balbnar
adyla andğ; Yaylak- Sire ksmndan sonra
“Bu mahal-
den kalkup cânib-i şimâle bir sâ‘at yokuş aşağ gidüp âb- nâblar nûş ederek”
(IX. Kitap: 82)
yol bilgisiyle kaydettiği, bir hafta kalp dinlendiği
75
ve
yine uğruna 16 beyitlik şiir yazdğ yayla, kanaatimizce üzerinde şimdilerde Küçükkemerdere ve Büyükkemerdere köylerinin bulunduğu
yaylalardr. Adlarn Kervan Yolu üzerinde bulunan kemerli taş köprülerden alan bu köylerin bulunduğu alan, 700-800 m rakmnda ol-
dukça güzel yaylalardr.
76
Köyler sonradan kurulmuştur. Buras dağlk tepelik, yeşillik, sular bol, dev çnar ve kavak ağaçlarnn bulundu-
ğu bir yer olup cevizi ve kestanesi de meşhurdur.
75
Seyahatnâme’de Çelebi’nin bu yaylada kaç gün kaldğyla ilgili iki farkl bilgi bulunmaktadr. Bir yerde bir hafta kaldğ (Dağl: 83) kaydedilmiş iken başka bir
yerde iki gün kaldğ (Dağl: 82) bilgisi bulunmaktadr. Evliya Çelebi’nin bu yaylay çok sevdiği, uğruna 16 beyitlik şiir yazdğ, bir çnarn gövdesine şiir kazdğ
ve yine Tire şehrinin eşraf, şair ve yazarlarla görüşmeler yapp can sohbetleri yaptğ dikkate alndğnda bir hafta kalmş olmas bizce daha muhtemel
görünmektedir.
76
Büyükkemerdere’nin içinden akan İkizdere’nin üzerinde bulunan kemerli taş köprü hâlen sapasağlam ayaktadr.
1...,123,124,125,126,127,128,129,130,131,132 134,135,136,137,138,139,140,141,142,143,...268
Powered by FlippingBook