Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 131

Evliya Çelebi’nin Günümüz İzmir İl Snrlar İçinde Kulandğ Güzergâh ve Seyahatnâme’de Buna Dair Sorunlar
121
Harita 7: Çelebi’nin Sğack’tan Cum’a-âbâd’a, Kzlhisâr’a ve oradan Ayasuluk’a giderken
kullandğ güzergâh
Ayasuluk-Tire Güzergâh:
Evliya Çelebi, Ayasuluk, yani günümüzdeki adyla Sel-
çuk’ta gezip görmesi gereken yerleri ziyaret ettikten sonra
yolunu batya çevirmiştir:
“Ve bunda âşinâlarmz ile
vedâlaşup ve refîkleri alup garb tarafna Ayasuluk sahrâs içre
nîm sâ‘at gidüp
Şehr-i harâb- Bodurum”
(IX. Kitap: 74).
Evliya Çelebi’nin takip ettiği güzergâh, verdiği saat
hesaplar ve harabeyle ilgili bilgiler değerlendirildiğinde,
yukardaki ifadede geçen
“Şehr-i harâb- Bodurum”
un
günümüzde Efes Harabeleri adyla bilinen yer olduğu
anlaşlmaktadr. Çelebi, o çağda hiç kimsenin yaşamadğ
harabe halindeki bu şehirle, şehrin kalesi ve çevresiyle ilgili
genel bir betimleme sunduktan sonra, geniş bir vadi
içerisinden önce bat yönünde bir saat, sonra da güney
yönünde iki saat giderek su kemerlerini seyrede seyrede
Kuşadas’na ulaşr.
Çalşmamz Evliya Çelebi’nin günümüz İzmir il snrlarn konu edindiğinden, biz onun günümüz İzmir il snrlarndan çktğ yer olan
Şehr-i Harâb Bodurum’dan sonra, tekrar günümüz il snrlarna dâhil olduğu Tire’ye kadar kullandğ güzergâhn izini sürmeyeceğiz. O
dönemdeki Ayasuluk (Selçuk) ile Kuşadas arasndaki snrn şimdiki gibi olduğunu kabul edersek Çelebi, “Bodurum Harabeleri”nden ay-
rldktan sonra harabenin güneyinde bulunan tepeler eteğince, şimdilerde tarm yolu olarak kullanlan yoldan batya gitmiş; deniz kenarna
varmadan şimdilerde Turgut Özal Bulvar’nn bulunduğu vadiden
71
güneye doğru gitmiş ve şimdilerde Kuşadas’nn kuzeyinde bir mahal-
le olan Bayrakldede’den itibaren günümüz Aydn topraklarna girmiş olmaldr.
Tire- Bayndr:
72
Evliya Çelebi Tire’ye Aydn Güzelhisar üzerinden gelir. Güzelhisar’daki gezisini tamamlayan Çelebi, Tire’ye yolculuğu konusunda ilk
olarak şu bilgileri kaydeder:
“… ve yarar kulağzlar alup şehirden cânib-i garba bir sâ‘at bâğlar içre ba‘dehu şimâle alt sâ‘at tağlar ve taşlar aşup,
Yaylak- Sire
(IX. Kitap: 82)
71
“Bu şehr-i harâbdan [Y 71a] bir sâ‘at garba gidüp bir vâsi‘ öz içre iki sâ‘at kbleye”(Dağl, 74)
ifadesinde geçen “vâsi öz”, yolun bu vadiden geçtiğini açkça
göstermektedir.
72
Derleme srasnda bilgilerine baş vurduğumuz Dereağz Köyü’nden Bayram Tekelioğlu (70); Köprüovas Köyü’nden İsmail Kll (76); Şirindere Köyü’nden
Mustafa Filiz (84); Büyükkemerdere Köyü’nden Ali Gezer (52), Sezai Ertuğrul (55); Güme Mahallesi’den İsmail Özkan (48) ve Osman Durmuş (52); Cambazl
Köyü’nden Ekrem Erylmaz (71); Dallk Köyü’nden Bayram Vurucu (65), Ekrem Kaya (44), Mestan Filiz (70) isimli vatandaşlara gösterdikleri ilgi, yardm ve
vermiş olduklar bilgi dolaysyla çok teşekkür ederiz.
1...,121,122,123,124,125,126,127,128,129,130 132,133,134,135,136,137,138,139,140,141,...268
Powered by FlippingBook