Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 123

Evliya Çelebi’nin Günümüz İzmir İl Snrlar İçinde Kulandğ Güzergâh ve Seyahatnâme’de Buna Dair Sorunlar
113
Seyyahmz gölden, gölün tlsmndan ve bu tlsm çerçevesinde yaşandğ rivayet edilen bir takm olaylardan uzun uzadya bahsettikten
sonra tilki ve çakal korkusundan karaca ağaçlara ağdrlan bağlar arasnda yaptğ bir saat yolculukla birlikte toplamda 75 dakikada Sivri-
hisar’a ulaştğ bilgisini verir. Diğer taraftan Sivrihisâr ve çevresi hakknda bilgiler verilirken bu aradaki mesafenin bir saat olduğu da kay-
dedilmiştir:
“Beri tarafda dahi bu Sivrihisâr dahi Sğla boğazna bir sâ‘at yerdir.”
(IX. Kitap: 68)
Sğack-Sivrihisar arasndaki mesafenin 5 km ol-
duğu bilgisi ile, yöreden edindiğimiz, bu aradaki yol güzergâhnn geçmişten bugüne değişmediği bilgisi dikkate alndğnda, Çelebi’nin bu
mesafeyi gayet yavaş bir şekilde aldğ anlaşlmaktadr.
Çelebi Sivrihisâr’ genel olarak tantrken şehrin adyla ilgili açklamalara da girmiştir:
“Sivrihisâr derler, ammâ hisârdan
[Y 64b]
bir alâmet
yokdur. Ammâ bu şehrin garbnda gördüğümüz mezkûr bâğlar içre kal‘a-misâl kudretden kayalar vardr, gûyâ kal‘alardr. Ol ecilden buna Sivrihisâr
derler.”
(IX. Kitap: 68).
Çelebi’nin Sivrihisâr adlandrmasna kaynaklk ettiğini düşündüğü, şehrin batsndaki “kale misal” kayalarn bulunduğu yer, günü-
müzde yörede Kayadibi olarak bilinmektedir.
Çelebi’nin Sivrihisâr’daki gezisini tamamladktan sonra gitmek istediği bir sonraki menzil, o devirdeki adyla Cum’aâbâd kazasdr. Siv-
rihisâr-Cum’aâbâd arasndaki yolculukla ilgili olarak Seyahatnâme’de geçen bilgiler şu şekildedir:
“… ile vedâlaşup ve refîkler alup şark câni-
bine dörd sâ’at ball çamlar ve zenbûrlar seyr ü temâşâ ederek, Karye-i (…): Yüz evli ve bir câmi’li ma’mûr kurâdr. Anda tahte’l-kahve sun’- Hudâ
gûnâ-gûn mümessek ballar yeyüp yine ball çamlar içre 4 sâ’at gidüp
” (IX. Kitap: 69).
Çelebi’nin Sivrihisâr (bugünkü adyla Seferihisar)’dan 4 saatlik bir yolculukla varmş olduğu ve adn
“karye-i ….”
şeklinde boş braktğ
köy, bugün Eski Orhanl adyla bilinen köy olmaldr. Zira Sivrihisâr’dan Cumaabad’a, yani bugünkü Menderes’e giden eski yol, Seferihi-
sar’dan çktktan sonra bugünkü Ballkuyu’nun yanndan geçer ve buradaki çay geçtikten sonra çayn öte yakasna ulaşr. Çelebi, çayn bu
yakasnda bulunan, şimdilerde Er-Rahman Kuyusu ve Sakzl Kuyu adlaryla bilinen kuyularn yanndan geçerek yaklaşk 1 km doğuya
doğru devam etmiş, daha sonra halk arasnda Kömürlük adyla bilinen ve Kocaçay ile Gelinalan Çay’nn birleştiği noktadan geçerek ço-
ğunlukla Gelinalan Çay’nn kenarnca vadiden gitmiş ve eski ad Manastr olup bugünkü ad Eski Orhanl olan köye ulaşmştr. Bu yol,
1944’lü yllara kadar sadece atlarn geçebileceği genişlikte dar bir yol iken sözü edilen yllarda asker tarafndan genişletilmiş ve yola taş
döşenerek araba geçecek bir yol haline getirilmiştir. Günümüzde yol halk arasnda “Eski Orhanl yolu” olarak bilinmekte, bu civardaki
bahçelere ulaşmak için kullanlmaktadr.
Çelebi’nin, bilmediğimiz bir nedenle
“Karye-i…”
biçiminde adn tam olarak kaydetmediği köyle ilgili verdiği bilgiler arasnda geçen
köy camisi, günümüzde artk terk edilmiş olup yklmaya yüz tutmuş durumdadr. Köyün yaşllar, kitabesi olmayan bu caminin 500 yllk
olduğunu söylemektedirler ki caminin görünümü de bu izlenimi vermektedir.
1...,113,114,115,116,117,118,119,120,121,122 124,125,126,127,128,129,130,131,132,133,...268
Powered by FlippingBook