Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 121

Evliya Çelebi’nin Günümüz İzmir İl Snrlar İçinde Kulandğ Güzergâh ve Seyahatnâme’de Buna Dair Sorunlar
111
Zeytineli Köyü’nün güneybatsnda bulunan ve balkçlar arasnda Çarufa Adas ve Çrakan Adas isimleriyle bilinen (Dümbelek Adalar
olarak da bilinir.) iki adacktr. Kitab- Bahriye’de de bu adalarn hemen yanndaki liman Saplca olarak gösterilmiştir (2002: 147).
Saplca Adalar’ndan sonra isimi geçen limanlar Sra ve Nergis limanlardr. Nergis Liman’nn yerini Pirî Reis’in kitabndan gayet net
bir biçimde anlayabilmekteyiz. Buras kitapta
liman- nergisçik
olarak gösterilmiş (2002: 147) olup günümüzde Zeytineli Köyü’nün az doğu-
sundaki vadinin sonunda bulunan, biri kuzeye diğeri güneye bakan iki uçlu limandr. Seyahatnâme’de Nergis Liman’ndan önce ismi ge-
çen Sra Liman’nn yerini ise yöredeki balkçlardan öğrenebiliyoruz. Balkçlar bu limann Zeytineli Köyü’nün tam güneyinde bulunan
liman olduğunu söylemişlerdir ki bu da Seyahatnâme’de geçen bilgilerle örtüşmektedir.
49
Bu liman baz haritalarda Sarp Dere Liman ola-
rak geçmektedir. Çelebi’nin bundan sonra sözünü ettiği yer Doğantaş’dr:
“Andan yine sol cânibimizde Anatolu kenârlarnca Doğantaş nâm
mahalle varlr bir burundur.”
(IX. Kitap: 66).
Bu burun baz haritalarda Teke Burnu’nun hemen batsnda bulunan, İnce Burun olarak gösterilen ve balkçlar arasnda Keçiatlamaz
adyla meşhur olan burun olmaldr.
“Andan öte Krkdilim içi nâm mahaller dere ve depe ve çaml bayrlardr. An ubûr edüp Teke burnu; nâm bir mahûf yerdir. Susam cezîresinden çkan
gemi bu burunu üzler, keştîbânlar mâbeyninde meşhûr burundur.”
(IX. Kitap: 67)
ifadesinde
“Krkdilim içi”
olarak geçen yerin de Pirî Reis’de
“Gök
Liman”
olarak geçen (2002: 147) yer olduğuna kuşku yoktur. Buras günümüzde baz haritalarda ve balkçlar arasnda
Çilga
olarak geçmek-
tedir. Seyahatnâme’de
“Teke burnu”
olarak geçen yer, bugün yine ayn isimle meşhurdur.
50
Çelebi ve beraberindekiler Susam Adas tarafndan gelen “kâfir gemilerini” gördükten sonra bu noktadan itibaren ani bir kararla güzer-
gâhlarn değiştirerek Sğla körfezine girerler. Sğack Körfezi’ne girdikten sonra Çelebi’nin bahsettiği yerler srasyla şunlardr:
“Meğer bu
körfez Sğla kal‘as körfezi imiş. Yedi mîl bu bahir içre gidüp, Gemleyik liman lodosdan gayri rûzgâra a‘lâ yatakdr ve latîf suyu vardr.”
(IX. Kitap: 67).
Yukardaki ifadede geçen Gemleyik Liman’nn yeri ne tarihi kaynaklardan ne de bölgedeki balkçlar arasndan tespit edilebilmiştir. Fa-
kat Çelebi tarafndan Tekeburnu açklarnda düşman gemisini gördükleri, hemen dümen krarak kuzeye, Sğla Körfezi’ne girdikleri ve
Tekeburnu’ndan burasnn 7 mil olduğu yönünde verilen bilgiler, bize bu limann Pirî Reis’in Gök Liman adyla kaydettiği (2002: 147) li-
man olmas gerektiğini düşündürmektedir. Çünkü bu bölgede, bu mesafede adndan söz edecek kadar büyük bir liman bulunmamaktadr.
Liman Tekeburnu’nun sağ eteğinde bulunmaktadr.
Çelebi’nin bundan sonra Sğack’a kadar vermiş olduğu yol bilgisi şu şekildedir.
“Andan alt mîl yine şarka gidüp küffâr gemilerinden nâm
[u] nişân kalmayup yine Anatolu yakasnda
Düverlik liman
ol kadar memdûh liman değildir, ancak sulanacak yerdir. Andan yedi mîl dahi gidüp tâ
Sakz'dan yüz on mîl gâh eyyâml ve gâh kürek ile, Evsâf- kal‘a-i Sğack”
(IX. Kitap: 67).
49
“Ve mezkûr Sra liman ve Nergis liman âb- hayât sulu sekiz rûzgârdan emîn limanlardr. Ammâ [Y 63a] lodosa ağzlar açkdr ve demir lodos üzre brağlsa
gâyet demir dutar limanlardr.”
Evliya Çelebi Seyahatnâmesi.
IX. Kitap, 2005, s. 66.
50
Pirî Reis, burann kşn keçilerin kşlağ olduğu için bu isimle adlandrldğn ifade etmektedir, 2002: 146.
1...,111,112,113,114,115,116,117,118,119,120 122,123,124,125,126,127,128,129,130,131,...268
Powered by FlippingBook