Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 117

Evliya Çelebi’nin Günümüz İzmir İl Snrlar İçinde Kulandğ Güzergâh ve Seyahatnâme’de Buna Dair Sorunlar
107
bilinen kahvalt salonunun 50 metre kadar kuzeyinden geçen yoldan (Yolun bu bölümünde eski kuyu kalntlar bulunmaktadr.)
Tepegaave’ye doğru ilerler. Barbaros Yolu ile Çeşme Yolu’nun birleştiği noktaya inen yol, bu noktada, günümüzde halk arasnda
Döşemebaş olarak bilinen mevkiden iner (Yolun bu ksmnda hala büyük taş döşemeler görülebilmektedir.) ve aşağda, ovada bulunan iki
gölün arasndan geçip burada bulunan Hamaml Kuyular’n yanndan, Birgi Köyü’nün kuzeyinden halk arasnda Çipinoz Boğaz (diğer ad
Matarac Boğaz) olarak adlandrlan boğaza girer. Buradan sonra yol, Belen Dağ ile Yumru Dağ (Koca Dağ) arasnda kalan ve içinden
Turna Deresi’nin aktğ boğaz geçtikten sonra Çelebi’nin Ağz Açk Kuyu ya da Ağz Nerdübanl Kuyu olarak bahsettiği, günümüzde
Germiyan köylülerinin de Ağz Merdivenli Kuyu olarak bildikleri kuyunun bulunduğu yere gelir (Kuyunun bulunduğu bölgede bu eski
yolun izleri olan döşemeleri görmek mümkündür). Kuyunun bulunduğu noktadan batya doğru ilerleyen yol, Germiyan Köyü ile Reisdere
Köyü’nün arasndan geçmiş; Reisdere’nin doğusundan, halk arasnda Deveci Boğaz olarak bilinen boğazdan geçerek Reisdere Köyü’nün
sahil tarafndaki yol ayrm noktasnda bulunan tarihi çeşmenin yanndan sahile inmiştir. Bu yol o dönemde Karaburun-Çeşme arasnda
kullanlan yoldur. Çelebi bu tarihi çeşmenin bulunduğu noktaya geldiğinde Karaburun’a gitmek için sağa giden yola girmiştir. Ildr’dan 5
km sonra yolun altnda kalan ve buradaki yarmadann üzerinden geçerek (Yarmada üzerindeki söz konusu eski yol, çallarla kaplanmş
olmakla birlikte yöre halk tarafndan hâlen bilinmektedir.) batya doğru ilerleyen yol, Çelebi’nin dönüş yolunda ikinci bir Turna boğaz
olarak bahsettiği, günümüzde Gerence Körfezi’nin devam niteliğindeki dağ boğazna ulaşmaktadr. Buradan eski bir yol Balklova’ya
gitmektedir. Balklova’da boğazdan çkan yol Çatalkaya Köyü’nün 1 km. altndan Eski Mordoğan’a ulaşmaktadr.
Karaburun-Çeşme Güzergâh:
Çelebi’nin
“Sğla sancağ hâkinde yüz elli akçe kazâ-i âsumânîdir ve İzmir mollâsnn arpalğdr. Bir câmi‘i ve bir hammâm ve yedi dükkân var. Sâ-
fî zeytûnlu İrem-misâl kurâlardr. Azîm şehri ve sarâylar ve imâretleri ve gayri azîm âsârlar yokdur.”
(IX. Kitap: 56) diye bahsettiği yerleşim biri-
minin esasen günümüzde bir köy olan Eski Mordoğan Köyü olduğunu, iskelesinin ise günümüz Mordoğan Kasabas olduğunu yukarda
gerekçeleriyle birlikte izah etmiştik. Buradaki gezisini tamamladktan ve bir gece burada konakladktan sonra Çelebi, kaddan aldğ silahl
20 asker ve Urla’dan beraberinde getirdiği 20 Rum “kzan” ile toplamda silahl 40 adamla birlikte sabah erkenden Çeşme’ye gitmek için
yola çkar. Çelebi’nin Urla’dan Karaburun’a gelirken hiçbir ipucu vermediği yolun bu bölümleriyle ilgili olarak dönüş yolculuğunda baz
detaylara rastlamaktayz:
“…. ale's-sabâh mütevekkilen alallâh deyüp dörd sâ‘atde el-iyazen billâhi ta‘âlâ atlar ile gitmek muhâl olup piyâde reviş ederek Çeşme'nin ulu yoluna
çkdk.
[Y 52b]
Turna boğaz nâm muhâtara zyk boğazn nihâyetin yüz bin renc [ü] anâ ile ubûr edüp ol dere içre hamd-i Hudâ atlarmza süvâr olup
yine garba beş sâ‘at gidüp, Evsâf- germâb- Çarpan”
(IX. Kitap: 57).
1...,107,108,109,110,111,112,113,114,115,116 118,119,120,121,122,123,124,125,126,127,...268
Powered by FlippingBook