Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 115

Evliya Çelebi’nin Günümüz İzmir İl Snrlar İçinde Kulandğ Güzergâh ve Seyahatnâme’de Buna Dair Sorunlar
105
Görüldüğü gibi, bahsedilen yer büyük bir yerleşim birimi değildir. Bildiğimiz kadaryla zaten o çağlarda Karaburun yarmadasnda bü-
yük bir yerleşim birimi de yoktur.
Karaburun ilçesi 1902 ylnda ilçe statüsü kazanmş bir yerleşim birimidir. Bugün bile yerleşik nüfusu 3 bin (yazlkçlar hariç) civarnda-
dr. Yöreden edindiğimiz bilgilere göre Karaburun’un yerinde daha evvel
Ahrl
bulunmaktayd ve buras Saipler Köyü’nde yaşayan insan-
larn atlarnn bulunduğu hara niteliğinde bir yer idi.
Peki Çelebi’nin Karaburun ifadesiyle anlatmak istediği yer neresidir. Öyle görünüyor ki, Karaburun Seyahatnâme’de iki anlamda kulla-
nlmştr.
1. Doğal horonim, yani coğrafi bir bölge ad olarak bugünkü Karaburun Yarmadas ifade edilmek için kullanlmştr.
2. Oykonim yani yerleşim birimi olarak kullanlmştr.
Çelebi’nin Karaburun’a gidişini anlatan yolculuk srasnda geçen “Karaburun Ormanlar” ifadesindeki
Karaburun,
horonim, yani bölge
addr. Fakat Çelebi’nin Karaburun Kazas ifadesiyle bahsini ettiği; bir camisi, bir hamam, yedi dükkân bulunduğunu söylediği yer bir
oykonim olup Pirîreis’in Kitab- Bahriye’sinde
Karye-i İmirtogan
adyla geçen (Pirîreis 2002: 128) yerleşim birimidir.
Çelebi’nin Karaburun Kazas diye bahsettiği yerin bugünkü Eski Mordoğan Köyü olduğu tezimizi kuvvetlendirecek başka bilgiler de
mevcuttur.
”Bir câmi‘i ve bir hammâm ve yedi dükkân var”
(IX. Kitap: 56)
ifadesi içinde geçen cami, büyük ihtimalle
Eski Mordoğan Kö-
yü’nde Ayşe Kadn Camisi olarak bilinen camidir. Usta kitabesi olmayan cami için yöre halk, bu caminin bölgenin en eski camisi olduğunu
söylemektedir. Köyde yaptğmz incelemeler srasnda yöre halk, 30-40 yl öncesine kadar nalburcu, demirci vb dükkânlarn bulunduğu-
nu, civardaki köylerin de işlerini bu dükkânlarda gördüklerini anlatmşlardr. Buras, caminin 10 m kadar yukarsnda, bir küçük kayann
dibi olup yol genişletme çabalar srasnda dükkânlarn izleri kaybolmuştur. Çelebi’nin
“bir hammâm var”
diye bahsettiği yapdan iz kal-
mamş olup burann erken dönemlerde ykldğ anlaşlmaktadr.
43
Yörede konuştuğumuz yaşllarn bugünkü Mordoğan Beldesi’nin eski yerinin Eski Mordoğan Köyü olduğunu, köyün yörenin en eski
yerleşim birimlerinden olup eski dönemlerde burasnn Karaburun Yarmadas’nn merkezi olduğunu söylemeleri de düşüncemizin doğru-
luğunu ispat eder niteliktedir.
Çelebi’nin bahsettiği Karaburun Kazas’nn bugünkü Eski Mordoğan Köyü olmas durumu, seyyahn Karaburun ziyareti ile ilgili vermiş
olduğu saat hesaplarna da uymaktadr.
43
Sadece bu köyde değil, esasen Karaburun Yarmadas’nn hiçbir yerinde tarihi bir hamam kalnts bilinmemektedir.
1...,105,106,107,108,109,110,111,112,113,114 116,117,118,119,120,121,122,123,124,125,...268
Powered by FlippingBook