Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 3.Cilt - page 112

102
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-III
Çelebi, Urla’dan ayrlrken
“Urla'dan çkup bâğ u bâğçe ve zeytûn ormanlar içre cânib-i garba leb-i deryâ ile bir sâ‘at geçüp Karaburun yolu leb-i
deryâda kalup biz sol tarafda Çarpan boğaz nâm bî-amân yola müteveccih olup…
(IX. Kitap: 55)
bilgisine yer vermiştir.
Evliya Çelebi çağndaki Urla’nn hâlen Eski Urla olarak bilinen yer olduğu dikkate alnrsa Çelebi’nin Urla’dan çkarken kullandğ yol
Zafer Caddesi olmaldr. Gülbahçe (Çarpan) Körfezi’ne ulaşan ve günümüzde de kullanlan bu eski yol şimdilerde asfalttr. Şimdi olduğu
gibi o devirde de etraf bağ ve bahçelerle kapl olduğu anlaşlan bu yol vastasyla deniz kysna ulaşan Çelebi, bu noktadan günümüzde
İçmeler olarak bilinen yere kadar denizin tam kysndan gitmiş, burada bulunan Çarpan Tepesi ile onun güneyinde bulunan İçmeler Tepe-
si’nin arasndan geçerek Seyahatnâme’de “Çarpan boğaz” olarak geçen yere gelmiştir.
“Karaburun yolu leb-i deryâda kalup
” diye sözünü
ettiği yol, Çarpan Tepesi’nin bat eteğinden ayrlmakta olup yolun izi bugün de takip edilebilmektedir. Bu yol Balklova üzerinden
Mordoğan tarafna giden bir yoldur.
39
Çelebi’nin Karaburun’a gidiyor olmasna ve deniz kenarnda braktğ yolun çok daha ksa olmasna rağmen Karaburun’a gitmek için
niçin bu yolu kullandğ maalesef Seyahatnâme’ye yansmamştr. İlk akla gelen bunun güvenlik ihtiyacndan kaynaklandğdr. Zira o de-
virde yol güvenliği noktasnda ciddi skntlarn olduğu anlaşlmaktadr. Nitekim Çelebi, Urla’dan Karaburun’a giderken yannda silahl 60
asker
40
olmasna rağmen haramilerin saldrsna uğramş ve onlarla sk bir çatşmaya girmek durumunda kalmştr. Evliya Çelebi’nin Ur-
la’dan yola çkarken yanna silahl 60 asker almas, onun bu yolun tehlikesini bildiği anlamna gelir. Buna rağmen Çelebi’nin Çarpan Boğaz
yolunu kullanmş olmas, “Acaba güvenlik açsndan Karaburun yolu çok daha m tehlikeliydi?” sorusunu akla getirmektedir. Kanaatimiz-
ce bu pek mümkün değildir. Zira o devirde Sakz Adas’nn Türklerin elinde olmas nedeniyle Çarpan Boğaz ve dolaysyla buraya giden
yol önemli bir ticaret yolu idi. Çelebi ile yoldaşlarna saldran haramiler de bu yüzden burada idiler. Bu durumda Çelebi’nin deniz kysn-
daki Karaburun yolunu kullanmamas konusunda geriye tek bir ihtimal kalr ki, o da bu yolun yolculuk için elverişli olmamasdr. Nitekim
yörede yaşayan yaşllardan aldğmz bilgiler de bu yöndedir. Eski dönemlerde Karaburun ve Mordoğan istikametinden gelenler
Balkova’ya geldiğinde deniz kysn brakarak güneye yönelir ve dağlar arasndan Gerence Körfezi ve Ildr tarafna geçerek İzmir’e bura-
lar üzerinden ulaşrlarmş.
Seyyahmz Urla’dan çkp
“Karaburun yolu leb-i deryâda kalup”
dediği noktaya gelinceye kadar bir saat yol gitmiştir. Bu mesafe 9,5 km ci-
varndadr. Başka yerlerde vermiş olduğu saat hesaplar dikkate alndğnda çok olmakla birlikte yolun bu ksmnn düz, rahat yolculuk
yaplacak bir yer olduğu ve belki de Çelebi’nin 10-15 dakikann hesabn yapmayp rakam yuvarladğ dikkate alndğnda bu mesafe nor-
mal karşlanabilir.
39
Karaburun’a deniz kysndan giden yol Çarpan Tepesi’nin hemen bat eteklerinden ayrlyordu. Günümüzde bu yolun izlerini görebilmekteyiz. Çarpan
Tepesi’nin bat eteğinden deniz kysna yönelen yol, Rum Hamam adyla anlan ve içinden scak su çkan tarihi yapnn yanndan geçerek şimdilerde deniz
sularnn büyük bir ksmn bastğ; ancak baz ksmlarnn su üzerinde görülebildiği taş köprüden geçerek Karaburun’a doğru ilerliyordu.
40
Evliya Çelebi ve Çelebi’nin hizmetlileri ile birlikte bu saynn 70’i bulduğu anlaşlmaktadr. Zira çatşmay anlatrken Çelebi tüfekli 70 kişiden bahsetmektedir
(IX. Kitap: 55)
.
1...,102,103,104,105,106,107,108,109,110,111 113,114,115,116,117,118,119,120,121,122,...268
Powered by FlippingBook