Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 1.Cilt - page 43

Transkripsiyonlu, Sadeleştirilmiş ve Orijinal Metin
29
[P 23b-1]
recebü’l-mürecceb li-seneti eóadî ve sebèîne ve åemÀni mie.”
117
Ve bu kale kapsndan içeride asla ev yoktur ama tarla ve bahçeler çoktur. Ve bir mamur cami vardr. Kapsnn üzerindeki tarih budur:
“Hazihi’l-medresetü’ş-şerîf ve cÀmièi’l-laùîf şÀh ü’l abdü’z-zaèîf el-muótÀc ilÀ raómetillÀh el-óÀcc İlyÀs ibn Aómed èafa-üllÀhu èanhümÀ el-rabb el-úaêî bi-úalèa-i
İzmir
èzzetehallÀhu taèÀlÀ èani’t-tedmîr sene åemÀ[ne] ve sebèi mie.”
118
Bu caminin cemaat yeri sağ tarafndadr. Kalenin sağ köşesinde bir iç kale vardr, Fatih Sultan Mehmed bu büyük kalenin bir ksmn bölerek iç kale yapmştr. İçinde
dizdar, yirmi neferi ve yirmi kiremit evde oturanlar bu caminin cemaatidir. Gayet dayankl küçük bir iç kaledir. Dörtgen şeklinde olup çevresi sekiz yüz admdr. Ama dş
duvar yine eski hisar duvarndandr. İçerisinde Fatih Sultan Mehmed bölerek bir kat duvar ile küçük bir iç kale meydana getirmiştir. Kble yönüne bakan küçük bir kaps var-
dr. Ve duvarlar gayet dayankl olup, ellişer mimar arşn
119
yüksek duvarlar olmasyla yüz Msr hazinesine denk gelen İzmir önde gelenlerinin mallar burada muhafaza edi-
lirdi. Zira İzmir’in aşağ şehri gayet mamurdur ancak güvenli değildir. Serseri ve haşerat yuvasdr. Ve celali ve harami korkusu ile bütün ileri gelenlerin mallar ve kymetli
eşyalar bu yukar iç kalede saklanmaktadr. Ve bu kale ile deniz kenarndaki kale arasnda İzmir şehri, geniş bir alana yaylan muazzam ve yeni bir limandr.
İZMİR İMARETLERİNİN ÖZELLİKLERİ:
Bu şehrin iki bin civarndaki evleri yukar kale bayrlarna yapşmştr. Havadar bağlar, bahçesi, saraylar ve camileri bulunmaktadr. Ama diğer dükkân ve ticarethaneler
aşağda, düzde ve deniz kysnda bulunmaktadr. Bunlar, 1068 (1657-58) tarihinde İsmail Paşa’nn tahririni yaptrdğ bu şehrin sicillerinde kaytldr. Bu şehrin tamam on
Müslüman Mahallesi, on kefere zarb, on Frenk ve Yahudi mahallesi, iki Ermeni ve bir Kpti mahallesi vardr. Ve bu sözü edilen mahallelerde toplam on bin üç yüz çeşitli,
sağlam, süslenmiş, çok zarif kârgir saraylar ve diğer güzel binalar ile krmz kiremitli lale bahçesi misali prl prl bir şehirdir. Tepeden trnağa taş duvarl evler, camiler, mes-
citler, medreseler, zaviyeler, kuran kurslar, hadis mektepleri, sbyan mektebi, irfan ehlinin bulunduğu tekkeler ile bezenmiş aydnlk, zengin bir liman şehridir. Toplam üç yüz
on ibadethanesi vardr. Ama sadece camilerde Cuma klnr. Cemaati en fazla olan çarş içindeki Kurşunlu Han önündeki Bykloğlu Camisi’dir. İstanbul’daki Rüstem Paşa
Camisi gibi gece ve gündüz cemaatsiz değildir. On bir basamak taş merdivenle çklr, yüksek bir camidir. Ve alt tamamyla attar
120
dükkânlarna tahsis edilmiştir. Kble kaps
üzerine şöyle tarih düşülmüştür: Altn ve lacivertli celî hat ile yazlmştr.
117
Bu mübarek pnar Çelebi Mehmed Han oğlu Sultan Murad Han kendi devrinin nişanesi olarak yaptrmştr. 871 (1467) ylnn Receb aynn sonlarnda yazld.
118
Bu kutsal medrese ve güzel cami Allah’n rahmetine muhtaç zayf kulu İzmir Kads Hac Ahmet oğlu İlyas, bağşlayan Allah onu affetsin. Sene 780’de (1378-1379) Büyük Al-
lah onu yok olmaktan korusun.
119
Osmanl döneminde bilhassa inşaat işlerinde kullanlan uzunluk ölçüsü birimi. Mir mimar arşn = 24 parmak = 240
a
ṭṭ
olup 75.774 cm'ye tekabül etmektedir.
120
Güzel kokular, iğne, iplik vb. hrdavat satan dükkân.
1...,33,34,35,36,37,38,39,40,41,42 44,45,46,47,48,49,50,51,52,53,...180
Powered by FlippingBook