Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 1.Cilt - page 30

16
Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi-I
[P 22a-1]
ùarîú- èÀmlar úÀldrmszdr zîrÀ bu şehir bir úumsÀl pÀk zemînde vÀúiè olmuşdur ancÀú baèø yerlerinde dîvÀr kenÀrlarnda yÀyÀn úÀldrmlar vÀrdr ve ekåer
63
òÀneleri kerpiç binÀ dîvÀrlardr
64
ve òalú cümle cezÀyir levendÀt esbÀb geyerler ve reng-i rÿylar zerd rÿdurlar zîrÀ hevÀs şiddet-i óÀr üzre òalú olunup àÀyet åaúîl hevÀs
olduàundan maóbÿb yoúdur ve bu şehirde
óikmet-i òudÀ
mÀ[h]
65
- temmÿzda baède’l-èaãr bu şehr içre bir Àdem úÀlmayup ãaàîr u kebîr cümle şehriñ cÀnib-i erbaèasndaki bÀà
u bÀàçelere gidüp anda yaùrlar èale’s-ãabÀó yine şehre gelirler zîrÀ şehir içinde bir Àdem úÀlsa ol gece ol Àdemi sivrisinekler yerler allÀhümme èÀfinÀ amÀn vermeyüp helÀk
iderler ve óÀkimü’l-èörf bir Àdem èörfe
66
etse bir gece elin ve ayÀàn bir direge úayd [u] bend idüp giderler ãabÀón ol Àdem faúîr yÀ helÀk olmuş yÀòÿd ùulÿm gibi şişmiş bulu-
nup cemîèi itdügi günÀhlarna muèterif olur mücrim olÀn Àdemlere böyle işkence iderler melemen şehriniñ tÀ bu mertebe nÀmus yaènî sivrisinegi vÀrdr zîrÀ sinekleriñ pÀdişÀh
degirmenler cÀnibinde bir úuyu vÀrdr ol úuyudur
67
derler ve óaúîúatü’l-óÀl vaút el-àurÿb olunca meõkÿr cÀhdan dumÀn dumÀn olup sivrisinekler ol bi’rden çúup şehre müstevlî
olur nice kerre ehÀlî-i vilÀyet bu cÀha neft ve úaùrÀn ve çra ve òÀr [u] òÀşÀk doldurup Àteş etmişler nÀr- nemrÿd eflÀke peyveste olup yine òalÀã olmÀmşlar ve óÀlÀ iòtiyÀr ki-
mesneler nakletdiler kim sulùÀn aómed zamÀnnda bir dervîş-i dilrîş bir leyle-i ramaøÀnda bu şehrimize úadem baãup her úanúmzñ òÀnesine vÀrd ise misÀferete úabÿl itmeyüp
ãabÀh olunca ol dervîş edÀ-y fecr etdükde cÀmiède olÀn cemÀèate ey melemeniñ meleme ve ùÿl-i emele düşmüş òasîs ve denî òalú bÿ èabd-i øaèîfi bir gece konÿkluàa almayÿp
óadîå
ekremÿ’ø-øaèif velev kÀne kÀfiren
68
óadîåine èamel etmediñiz ise bu òaúîrin sizlere şÿ yÀdigÀr olsÿn geceler ãafÀ-y òÀùrñz olmasÿn her gece òÀne-berdÿş olasz deyÿ
elinde şemè-i èaselden bir sivrisinek sÿretin bir kÀàd
ile bÿ úuyÿya braúd ol gece şehirde cümle òalk nÀmÿs derdinden nÀmÿs- èÀr terk idÿp bÀàlara firÀr iderler ilÀ hÀõe’l-Àn
şehrimize ol zamÀndan berÿ sivrisinek müstevlî oldu deyÿ naúleylediler
óikmet-i òudÀ
bÿ şehir içre gelen misÀfirîni sivrisinek aãlÀ ãrmÀz ve bir àarîbü’d-diyÀra aslÀ øarÀr
iãÀbet itmez èaceb srr- òudÀdr gÿyÀ èacemde kÀşiyÀn èaúrebi misÀfirîne øarÀr iãÀbet etmedigi gibi bÿ şehirde daòi sivrisinek ile muùalsam olÿp bir vechile defèi mümkün
olmÀmşdr ammÀ bÿ şehre gelen misÀfirler
69
daòi Àdemsiz şehirde gece úalmaàa ne mÿcib deyÿp aúal ekåere tÀbièdir deyÿ şehir òalúna tebeèiyyeten cümle misÀfirler daòi
misÀfirîn bÀà derler bir cÀy-i menÀã vÀrdr Ànda gidÿp istirÀóat iderler cümle şehir òalú evlerinde cemîèi óevÀyicleri ve bisÀù evÀnîleri ile brÀàÿp òÀneleriniñ bÀblarn daòi
küşÀde braàÿp bÀàlara giderler hemÀn şehir içinde ancÀú on èaded Àdem pÀsbÀn úalÿp şebrevÀnî esbÀblar geyüp ve yüzlerin ve gözlerin niúÀb burúa‘lar ile ãÀrÿp ãÀrmalayÿp ve
boàÀzlarna birer dÀvul geçirüp tÀ ãabÀóa dek bÿ on èaded Àdemler ùabllara meçikler ÿrÿp şehri muóÀfaôa idüp gezerler bir Àn durmaàa úÀdir degillerdir ve dÀvul berekÀtiyle
sivrisinekden òalÀã olÿrlar zîrÀ sivrisinek sÀzlúda óÀãl olmaàile neyzen-miåÀl sÀzendedir her Àdeme nîzesin êarb etmege geldikde neyzenlik ederek faãl ile gelir Ànñiçün me-
lemen òalú her şeb sivrisineke dÀvul çÀlarlar bÿ germiyÀn ve Àydn ve ãaróÀn ve ãàla ve bÿrsa ve teke sancÀklar ahÀlîleri mÀbeyinlerinde bir söz olsa yÀòÿd bir mîrlivÀ ùabllar
bir òoş ãadÀ ve aheng vermese melemen dÀvulu gibi öter deyÿ êarb- meåel olmuşdur el-óÀãl bÿ şehr-i melemen èacîb ü àarîb temÀşÀ şehr-i vilÀyet-i ùaróÀniyye
70
derler ve óÀlÀ
òalú àÀyet bülhe yaènî oàÿz tÀ’ife ve meleme úavmdir Ànñiçün melemen şehri derler ve zamÀn- úadîmde şehr-i èaôîm olduàunuñ ÀåÀr- binÀlar nehr-i gedüse vÀrnca bÀà u
bÀàçeler içinde niçe biñ kÀrgîr binÀ èalÀmetler vÀrdr
63
Yldz, “ekåeriya.”
64
Yldz, “divarldr.”
65
Pertev’de mah kelimesinin “h” harfi eksiktir. Ancak Yldz ve Hac Beşir Ağa’da mevcuttur.
66
Yldz ve Hac Beşir Ağa, “Àdeme èörf.”
67
Yldz nüshasnda “ol úuyudadr”, Hac Beşir Ağa’da ise “bu úuyudadr” şeklinde geçer.
68
Hadis, “Kâfir de olsa zayfa ikram ediniz.”
69
Hac Beşir Ağa, “misÀfir.”
70
Yldz ve Hac Beşir Ağa, “ùaróÀniyyedir.”
1...,20,21,22,23,24,25,26,27,28,29 31,32,33,34,35,36,37,38,39,40,...180
Powered by FlippingBook