Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 1.Cilt - page 139

Transkripsiyonlu, Sadeleştirilmiş ve Orijinal Metin
125
[P 44a-1] askeri yoktur. Ama âlimleri ve salihleri gayet çoktur. Kalesi Bozdağ eteklerinde bir taşl derenin sonunda iki taraf Gayya Deresi
599
gibi, uçurumlu bir balksrt üze-
rinde güney-kuzey doğrultusunda bir şeddadî kârgir binaya sahip eski bir kaledir. Bu şehirden çkan Celâlî Cennetoğlu, memleketi olmas nedeniyle bu kaleyi tamir ettirip, yer-
leşerek elli bin asker ve haşerat ile elli vilayeti soyard. 1607-8 ylnn sonunda Kuyucu Murad Paşa serdar olup, Cennetoğlu’nu katlederek cann cehennem kuyusuna atmştr.
Muzaffer Kuyucu Murad Paşa klç artklarn yakaladğ her köşede asarak, bütün memleketi emniyet altna almş ve ahalisine rahat bir nefes aldrmşt. Bundan sonra Murad
Paşa tedbir olarak güzel bir karar alarak bir daha Celaliler bu kalede tutunmasn diye, dş kaleyi yer yer yktrarak dizdarlk ve askerlik hizmetini kaldrmştr. Ancak iç kalesi
hala mamur ve bakml olup, sözü edilen bayr üzerinde oldukça sağlam badem şeklinde dayankl bir kaledir. Çevresi üç bin admdr. Ancak ilavesi vardr. Ve kalenin içerisinde
toplam dört yüz donanml ve bakml kiremitli eski kargir evler vardr. Aşağdaki varoşlarla birlikte şehrin toplam on sekiz mahalle ve yirmi dört camisi vardr. Bu camilerin en
eskisi, kalede bulunan Eski Cami’dir. Bu camiyi bölgeyi fetheden Bayndrl Aydnoğlu Mehmed Şah yaptrmştr. Kubbesi kârgir değildir. Ama balksrt nakşl, servi levhala-
rndan yaplmş tavann üzeri tamamen kurşun ile kapl olan aydnlk bir camidir. Bununla birlikte mihrab üzerindeki yüksek, büyük kubbesi kargirdir. İçi tamamen silu, lacivert
ve lal renkli boyalar ile baştanbaşa Mânî
600
nakş ile işlenmiş bir kaşi
601
çini kubbedir. Öyle ki mihrab ve duvarlar tamamen tezhip ile süslü ve şğa göre renk değiştiren ibret
verici sanatla bezenmiştir. Mihrab kzl Fağfûrî
602
çiniden ve ince tel işlemeleri ile süslü eşsiz bir mihrabdr. Sanki Frenk ustalarnn elinden çkmş sedef işlemesidir. Caminin
içinden eni ve boyu açk admla seksener admdr. Toplam on alt somaki sütunlar üzerinde kemerlere oturtulmuş servi ağacndan tavan vardr. İkisi yan taraflarda, birisi kble
tarafnda olmak üzere alt taş basamakla çklan toplam üç kaps vardr. Ceviz ağacndan yaplmş ahşap bir minberdir. Fahrî oymas gibi çeşit çeşit müşebbek
603
gül ve sümbül
goncalar şeklinde nakşl yan levhalar, kitabe ve islimi tarzda resmedilmiş güzel bir minberdir. Ve kble kapsnn üzerinde tarihi budur:
“BismillÀhirraómÀnirraóîm. Feteóa hÀze’l-maèbedi bi-naãri’l-lÀhi fî eyyÀmi devleti el-emîri’l-kebîr el-àÀzî fî sebîli’l-lÀhi taèÀlÀ meóemmed bin Àydn fî tÀrîòi seneti
sebèa ve sebèa mie.”
604
tahrir olunmuştur. Caminin sağ tarafnda iki şerefeli ve ölçülü bir minaresi vardr. Tuğla ve kâşi çiniden bina edilmiştir. Hareminin etrafnda yan sofalar ve medrese
hücreleri vardr. Caminin sağ yan kaps önündeki türbenin içerisinde hayr sahibi gömülüdür. Duvarlar tamamen ham beyaz mermer ile döşelidir. Başka çeşit bir taş değildir.
Büyük kubbesi kurşun kapldr. Güneye bakan kaps üzerinde şöyle tarih düşülmüştür:
599
İslamî literatürde cehennemde büyük günah işleyenlerin içine atlp cezalandrlacağ derin dipsiz vadi.
600
Meşhur Çinli nakkaşn addr. Behram Şapur zamannda İran’a gelip Zerdüşt ve İsa dinleri halitas olan batl mezhebini neşre başlamş olduğundan idam olunmuştur. “Erteng” ve
“Erjeng” adl eserleri meşhurdur.
601
İran’n Kâşân şehrinde yaplan bir çeşit çini, çini fayans.
602
Çin’de yaplan çok ince porselen.
603
Şebeke şekline sokulmuş, ağ ve kafes gibi örülmüş olan.
604
Esirgeyen ve bağşlayan tanrnn adyla! Aydnoğlu Gazi Mehmed Bey döneminde bu ibadethane Allah’n yardmyla ele geçirilmiş oldu. Sene 707 (1307-1308).
1...,129,130,131,132,133,134,135,136,137,138 140,141,142,143,144,145,146,147,148,149,...180
Powered by FlippingBook