Kent & Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi - 1.Cilt - page 13

Transkripsiyonlu, Sadeleştirilmiş ve Orijinal Metin
XI
TRANSKRİPSİYON VE SADELEŞTİRME HAKKINDAAÇIKLAMALAR
Bu çalşma, “Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi’nin Gözüyle İzmir ve Çevresi” adl ve disiplinler aras işbirliği ile gerçekleştirilen araştrmann bir ks-
mn oluşturmaktadr. Bu ciltte, Seyahatnâme’nin Evliya Çelebi’nin Hac yolculuğunu ihtiva eden dokuzuncu cildinin bugünkü İzmir Vilayeti ile ilgili bölü-
münün transkripsiyonu yaplarak, genel okuyucu kitlesinin anlayabileceği düzeyde Türkiye Türkçesine aktarlmştr. Evliya Çelebi’nin Hac yolculuğu gü-
zergâh üzerinde olmakla beraber, bu projenin İzmir il merkezi ve bağl ilçeleriyle snrl olmasndan dolay Sakz Adas, Kuş Adas ve Söke gibi ksmlar
transkripsiyonlu ve sadeleştirilmiş metne dâhil edilmemiştir. Transkripsiyonlu metnin inşasnda; Süleymaniye Kütüphanesi, Pertev Paşa bölümü, 642 numa-
rada kaytl yazma esas alnmş olup, bu nüsha “Pertev Paşa Nüshas” adyla anlmştr. Elde edilen metin, yine ayn kütüphanenin Hac Beşir Ağa bölümün-
de, 452 numarada bulunan yazma “Hac Beşir Ağa Nüshas” ve Topkap Saray Müzesi Kütüphanesi, Bağdat Köşkü 304 numarada kaytl nüsha “Yldz
Nüshas” ile karşlaştrlarak, üç metin arasnda tespit edilen farkllklar da gerek transkripsiyonlu gerekse sadeleştirilmiş metinde gösterilmiştir.
Metin transkripsiyon kurallarnn tam olarak uygulanmasyla hazrlanan karşlaştrmal metinde, Evliya Çelebi’nin yazmayp boş braktğ tarih, isim
vb. gibi ibareler (---) şeklinde gösterilmiştir. Orijinal metinde krmz mürekkeple yazlmş olan başlk vb. gibi ifadeler ise koyu karakterler kullanlarak gös-
terilmiştir. Yukarda da ifade edildiği üzere, transkripsiyonlu metnin oluşturulmasnda Pertev Paşa nüshas esas alnmakla beraber, Hac Beşir Ağa ve Yldz
nüshalar arasndaki farkllklar açklama için konulan dipnotlarda
“…nüshasnda şu şekilde yer almaktadr”
ifadesiyle gösterilmiştir. Metinde tespit edilen
imlâ yanlşlar ve
“derkenar”
şeklinde orijinal metinde sayfa kenarlarna ilave edilmiş olan notlar da dipnotlarda açklanmştr. Hiçbir şekilde ilave ya da
çkarma yaplmamş olan metnin muhtelif ksmlarnda zikredilmiş olan ayet ve hadisler, metin içerisinde Arapça orijinalinin transkripsiyonlu yazm ile
verilmiş, ilgili dipnotta da ait olduğu sure ad ve numaras ile birlikte Türkçe mealleri belirtilmiştir.
Çalşmann ikinci aşamasnda, metnin sadeleştirilerek Türkiye Türkçesine aktarlmas srasnda herhangi bir anlam kaybna yol açmamaya azami öl-
çüde dikkat gösterilmiştir. Genel okuyucu kitlesinin anlayabileceği düzeyde sadeleştirme yaplrken, metinde kullanlmş olan kelimelerin Arapça ya da
Farsça kökenli olmasna değil, Türkiye Türkçesinde kullanlp kullanlmamasna dikkat edilmiştir. Türkiye Türkçesinde varlğn devam ettirmekle beraber,
telaffuz farkllğ bulunan kelimelerin bugünkü söyleyiş şekilleri esas alnmştr. Evliya Çelebi’nin mükemmel üslubunu ksmen zayflatmakla beraber, metni
daha kolay anlaşlabilir hale getirmek için uzun cümlelerin bölünerek Türkiye Türkçesine aktarlmas bir zorunluluk olmuştur. Metin içerisinde gerekli yer-
lerde günümüz imlasna uygun noktalama işaretleri kullanlmş, şahs isimleri de günümüz imlasna göre büyük harflerle yazlmştr. Metinde zikredilen
beyit ve kitabe gibi ifadeler italik karakterde transkripsiyon alfabesi ile gösterilmiş, bu ifadelerin sadeleştirilmiş şekilleri dipnotlarda verilmiştir. Metinde
1...,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12 14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,...180
Powered by FlippingBook