Cumhuriyet ve Kazanımları - page 149

147
Cumhuriyet ve Kazanımları
Florya Deniz Köşkünde İncelemede -1934
CUMHURİYET VE DENİZCİLİK
Atatürk’ün, denizciliğe verdiği önem ve destek, onun TBMM’deki söylev ve demeçlerinin yanı sıra yapmış olduğu yurt içi gezilerindeki söylev ve demeçlerinde görülmektedir.
11-21 Eylül 1924 tarihleri arasında Atatürk, eşi Latife Hanım ile Karadeniz seyahatine çıkmıştır. Hamidiye Kruvazörü ile çıkılan bu seyahat sırasında, gemi subaylarına şöyle seslenmiştir:
“Donanmasız Anadolu olmaz. Donanmadan yana kuvvetli olmak Türkiye’nin savunması için şarttır. Donanmamız izlediğimiz politikanın da kuvvetli desteği olacaktır.”
30 Aralık 1924 tarihinde, “Deniz Bakanlığı” kurulmuştur. Daha sonra denizciliğin gelişimi için sistematik bir politika izlemiştir. Atatürk, deniz politikası ile ilgili olarak şu yorumu yapmıştır:
“Dış pazarlardan satınalınangemiler ileDonanma yapılamadığını siz de biliyorsunuz. Donanma, sadece kıyı koruyacak bir kuvvet değil, bundandahaönemli olarak deniz yollarınıngüvenliği-
ni sağlayacak bir kuvvettir. Anadolu’da yaşadıkça bu bakımdan ihtiyacımız daha büyüktür. Evvela çekirdek bir donanma yapmakla yetinip, Deniz Sanayi ve Ticaretimizi geliştirmeliyiz. Bundan
sonra, memleket sanayisinden fışkıracak donanmayı yapmak da kolay olacaktır. İlk beş senede kendimizi toplayıp devrimleri yaparız, ikinci beş senede dünyaya kendimizi tanıtırız. Üçüncü beş
senede İngiliz Kralına yurdumuzu ziyaret ettiririz.”
Osmanlı Devleti’nin kapitülâsyonlar çerçevesinde yabancı ülke gemilerine tanıdığı kabotaj ayrıcalığı Lozan Barış Antlaşması’yla 1923 yılında kaldırıldı. Kabotaj Kanunu, 20 Nisan 1926 tari-
hinde de kabul edilmiş ve 1 Temmuz 1926 günü yürürlüğe girmiştir. Bu yasaya göre; akarsularda, göllerde, Marmara denizi ile boğazlarda, bütün kara sularında ve bunlar içinde kalan körfez,
liman, koy ve benzeri yerlerde, makine, yelken ve kürekle hareket eden araçları bulundurma; bunlarla mal ve yolcu taşıma hakkı Türk yurttaşlarına verilmiştir. Ayrıca; dalgıçlık, kılavuzluk,
kaptanlık, çarkçılık, tayfalık ve benzeri mesleklerin Türk yurttaşlarınca yerine getirilebileceği belirtilmiştir. Yabancı gemilerin yalnız Türk limanlarıyla yabancı ülkelerin limanları arasında insan
ve yük taşıyabileceği kabul edilmiştir.
1...,139,140,141,142,143,144,145,146,147,148 150,151,152,153,154,155,156,157,158,159,...263
Powered by FlippingBook