Cumhuriyet ve Kazanımları - page 14

12
Cumhuriyet ve Kazanımları
LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI
24 Temmuz 1923 günü imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile Türkiye, bağımsızlığını ve özgürlüğünü
uluslararası topluma kabul ettirmiştir. Emperyalist ülkelere karşı verilen “Kurtuluş ve Kuruluş” savaşının
önemli bir aşaması olan Lozan barış görüşmelerinde yaşananlara göz atalım:
Barış Konferansı, 20 Kasım 1922 Salı günü saat 16.00’da, Lozan’ın Mont Benon Gazinosu’nda toplanmış
ve tarafsız İsviçre Konfederasyonu’nun Başkanı Habab’ın konuşması ile oturum açılmıştır. Türkiye’nin
karşısında Yunanistan, İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya ve Sırp-Hırvat-Sloven (Yugoslavya) devletleri yer
almıştır. İngiliz baş delegesi Lord Curzon’un yaptığı konuşmadan sonra gündemsiz söz alan İsmet Paşa,
konuşmasına:
“Bütün uygar uluslar gibi, özgürlük ve bağımsızlık istiyoruz!” diyerek başlamıştır ve şöyle devametmiştir:
“Son yılların olayları insanlığın vicdanında genel barış ve huzurun, devletlerce, birbirlerinin haklarına,
özgürlüklerine ve bağımsızlıklarına karşılıklı olarak saygı gösterilmedikçe gerçekleşemeyeceği kanısın-
dayım. Bu gerçek bir inanç ilkesi halinde yerleştirilmiş bulunduğundan, bu olayların anısı, gelecek için bir
barış ve huzur güvencesi olur umudundayım.”
Tartışmaları hepMondros Antlaşması eksenine çekmeye çalışan Curzon’a, İsmet Paşa:
“Ben burayaMondros’tan değil, Mudanya’dan geldim” demiştir.
Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın aşağıdaki söylemlerinden, Türk tarafının “kapitülasyon ve esaret” konu-
sundaki kararlılığı vurgulanmıştır:
“Kapitülasyonların Türk milleti için ne derece nefret edilecek bir şey olduğunu size anlatamam. Bunları
başka biçim ve adlar altında gizleyerek, bize kabul ettirmede başarılı olacağını hayal edenler aldanıyor-
lardır. Çünkü Türkler, kapitülasyonun devamının kendilerini pek az zamanda ölüme sürükleyeceğini an-
lamışlardır. Türkiye esir olarak mahvolmaktansa, son nefesine kadar mücadeleye ve savaşmaya karar
vermiştir.”
Lord Curzon görüşmelerde:
“Siz medeni devletlerin hukuk sistemine sahip değilsiniz, o halde Adli Kapitülasyonlar kalmalı. Sizle bir
iktisadi anlaşma yaptığımız zaman, sizin bir iktisat kanununuz yok, mecelle (fıkhın muameleye ait bir
bölümü) ile bu iş yürümez” diyordu.
Lozan’a “Tambağımsızlık vemilli egemenlik” istemiyle gelen İsmet Paşa’ya, Lord Curzon alaycı ifade ile:
“İsmet, senbana tıpkı laternayı hatırlatıyorsun. Bizi bıktırıpusandıranakadar hepaynı havayı çalıyorsun;
Milli egemenlik, milli egemenlik, milli egemenlik, milli egemenlik. Bu sözü duymaktan gına geldi” dedi.
Lozan Barış Antlaşması Türk Hükümeti’nin Başdelegesi İsmet Paşa
1...,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13 15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,...263
Powered by FlippingBook